Otel lobisinde dizüstü bilgisayarınızı Wi-Fi'ye bağlıyorsunuz ve iş yerinizin kurduğu program, e-postanızı açmadan önce VPN'i açıp açmayacağınızı soruyor. Telefonunuzdaki uygulama mağazası ise sayfalarca VPN uygulaması listeliyor; çoğu ücretsiz, hepsi "gizlilik" ve "güvenlik" vaat ediyor. İkisine de VPN deniyor. Oysa biri şirketinizin ağına açılan bir kapı, öbürü adını ilk kez duyduğunuz ve artık bütün trafiğinizi taşıyan bir şirket.
Bu yazıda VPN'in ne olduğunu, adının nereden geldiğini, trafiğinize adım adım ne olduğunu ve neyi gizleyip neyi açıkta bıraktığını anlatıyoruz. Ardından uygulama ayarlarında karşınıza çıkan VPN protokollerini karşılaştırıyoruz. Windows, iPhone ve Android'de VPN'in nasıl açılıp kapatıldığını gösteriyor, ücretsiz VPN'lerin güvenli olup olmadığına bakıyor ve yazıyı proxy'nin daha doğru araç olduğu işlerle bitiriyoruz.
VPN nedir?
Sanal özel ağ (virtual private network) ilk olarak şirketler için geliştirildi. Bir şirketin ofisinde kendine ait bir ağı vardır: dosya sunucuları, iç web siteleri, yazıcılar. Evden ya da bir müşterinin ofisinden çalışan birinin bu sistemlere masasındaymış gibi ulaşması gerekir. VPN bunu sıradan internet üzerinden mümkün kılar. İki yer arasında özel bir kablo olmadığı için "sanal", iki uç arasındaki trafik şifrelendiği ve aradaki ağlar onu okuyamadığı için "özel" denir.
Microsoft'un Windows VPN yardım sayfası özelliği hâlâ bu ilk anlamıyla anlatıyor: VPN, örneğin bir kafeden çalışırken şirketinizin ağına ve internete daha güvenli bir bağlantı kurmanıza yardımcı olur. İş yerinizin bilgi işlem ekibinin kurduğu VPN budur.
Bireysel VPN daha sonra ortaya çıktı. Aynı teknolojiyi kullanır, ama tünel şirketinizde değil, VPN şirketinin işlettiği bir sunucuda biter; trafiğiniz oradan açık internete çıkar. Abonelik ücreti ödersiniz (ya da ücretsiz bir uygulama kullanırsınız), uygulamada bir sunucu konumu seçer ve bağlan düğmesine basarsınız. Bugün biri "VPN kullanıyorum" dediğinde çoğunlukla bunu kasteder.
VPN nasıl çalışır?
Önce iki terimi açalım. Şifreleme, veriyi yalnızca doğru anahtara sahip olanın yeniden okunur hâle getirebileceği biçimde karıştırmaktır. Tünel ise trafiğinizin her parçasının, VPN sunucusunun adresini taşıyan başka bir parçanın içine konmasıdır; tıpkı bir mektubu, üzerinde başka bir adres yazan ikinci bir zarfın içine koymak gibi.
"Bağlan" düğmesine bastığınızda şunlar olur:
- Uygulama ile VPN sunucusu birbirini tanır. İkisi birbirinin anahtarını ya da sertifikasını kontrol eder ve bu oturum için yeni şifreleme anahtarlarında anlaşır.
- Cihazınıza sanal bir ağ bağdaştırıcısı eklenir. İşletim sistemi dışarı giden bütün trafiği artık doğrudan Wi-Fi'ye ya da mobil bağlantıya değil, bu bağdaştırıcıya gönderir. Windows ağ simgesinde küçük mavi bir kalkan, Android de durum çubuğunda bir anahtar simgesi gösterir.
- Her paket şifrelenip sarmalanır. Bir web sayfası isteği şifrelenir ve görünen tek hedefi VPN sunucusu olan yeni bir paketin içine konur.
- Sarmalanmış paketi internet servis sağlayıcınız taşır. Wi-Fi ağı ve servis sağlayıcınız, VPN sunucusunun adresine giden veriyi görür. İsteğin hangi siteye gittiğini göremezler.
- VPN sunucusu paketi açıp iletir. Sunucu paketin şifresini çözer ve isteği kendi IP adresiyle web sitesine gönderir.
- Cevap aynı yoldan döner. Web sitesi VPN sunucusuna yanıt verir, sunucu yanıtı şifreleyip tünelden gönderir, cihazınız da şifreyi çözer.
Site yalnızca VPN sunucusuyla konuştuğu için sunucunun IP adresini ve o adrese ait konumu görür. Gerçek adresiniz siz, internet servis sağlayıcınız ve VPN sağlayıcısı arasında kalır.
VPN neyi gizler, neyi gizlemez?
VPN, trafiğinizin okunabilir hâle geldiği noktanın yerini değiştirir; o noktayı ortadan kaldırmaz. ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC), VPN uygulamaları hakkındaki rehberinde bunu tek cümleyle özetler: VPN, güveni internet ya da Wi-Fi sağlayıcınızdan VPN uygulamasının sağlayıcısına kaydırır.
| Kim ya da ne | VPN olmadan | VPN ile |
|---|---|---|
| Wi-Fi sahibi ve internet servis sağlayıcınız | Girdiğiniz sitelerin adları, ne zaman girdiğiniz, ne kadar veri aktığı | Yalnızca tek bir VPN sunucusuyla şifreli veri alışverişi yaptığınız, ne zaman ve ne kadar |
| VPN sağlayıcısı | İşin içinde değil | İnternet servis sağlayıcınızın eskiden gördükleri: site adları, saatler, veri miktarı |
| Girdiğiniz web siteleri | Genel IP adresiniz ve yaklaşık konumunuz | VPN sunucusunun IP adresi ve konumu |
| Oturum açtığınız hesaplar ve çerezler | Sizi tanıtır | Sizi tanıtmaya devam eder |
| Tarayıcınızın parmak izi (ekran boyutu, yazı tipleri, dil ve benzeri ayrıntılar) | Görünür | Değişmez |
| VPN kullandığınız bilgisi | Söz konusu değil | Çoğu zaman ağ ve siteler tarafından fark edilir |
Bu tablodaki üç nokta çoğu kişiyi şaşırtır.
Sayfa içeriğinin büyük kısmı zaten şifrelidir. Adresi https:// ile başlayan siteler, VPN olsun olmasın sayfayı, parolalarınızı ve mesajlarınızı tarayıcınızla site arasında şifreler. Bir kafe ya da otel ağında VPN'in kattığı şey, yerel ağın hangi sitelere girdiğinizi artık görmemesi ve şifresiz bağlantıların da tünelin içinden geçmesidir.
İnternet servis sağlayıcınızın gördüğünü artık VPN sağlayıcısı görür. O da HTTPS sayfaların içeriğini okuyamaz, ama hangi sitelere ne zaman girdiğinizi bilir. Bu bilgiyi saklayıp saklamadığı, saklıyorsa ne kadar süre tuttuğu şirkete ve gizlilik politikasına bağlıdır.
VPN çoğu zaman tanınır. Servis sağlayıcınız tek bir adrese giden kesintisiz, şifreli bir veri akışı görür ve bu adres çoğunlukla bilinen bir VPN şirketine aittir. Web siteleri de IP adresinizi VPN sunucusu listeleriyle karşılaştırır. FTC rehberi, sitelerin VPN uygulaması kullandığınızı anlayabileceğini de belirtir. Ağların VPN trafiğini nasıl tanıdığını DPI (Derin Paket İncelemesi) Nedir? yazısında, sitelerin VPN adreslerini nasıl fark ettiğini VPN veya Proxy Algılandı Hatası yazısında anlattık.
Kötü yapılmış bir VPN'de sızıntı da olabilir. Uygulama DNS sorgularınızı (site adını IP adresine çeviren adım) ya da IPv6 trafiğinizi (IP adresinin daha yeni ve uzun biçimini kullanan bağlantılar) tünelden geçirmezse, trafiğinizin bir kısmı tünelin dışından, eski yoldan çıkar. Bunu nasıl test edeceğinizi WebRTC ve DNS Sızıntısı yazısında bulabilirsiniz.
VPN ne işe yarar?
- Halka açık Wi-Fi'yi daha güvenli kullanmak. Otelde, kafede ya da havalimanında ağı işleten kişi, bağlı cihazların hangi sitelere ulaştığını görebilir. VPN bu bilgiyi sizinle VPN sunucusu arasında tutar. Ağ sahibinin neyi görüp neyi göremediğini Halka Açık Wi-Fi Güvenli mi? yazısında ele aldık.
- Evden ya da seyahatte çalışmak. VPN'in asıl işi budur: şirketin kendi VPN'i üzerinden dosya sunucularına ve iç araçlara ulaşmak. Bunun proxy'den farkını Proxy ve VPN Farkı yazısında bulabilirsiniz.
- Gezinmenizi internet servis sağlayıcınızdan uzak tutmak. VPN açıkken servis sağlayıcınız, site adlarından oluşan bir liste yerine tek bir sunucuya giden trafiği görür. VPN olmadan neleri görebildiğini DPI (Derin Paket İncelemesi) Nedir? yazısında anlattık.
- Ev IP adresinizi girdiğiniz sitelerden gizlemek. Siteler her ziyaretçinin IP adresini kaydeder; VPN açıkken kaydettikleri adres sunucunun adresidir. Gizli sekme bunu yapmaz; nedenini Gizli Sekme IP Adresini Gizler mi? yazısında açıkladık.
- Yalnız tarayıcıyı değil, bütün cihazı korumak. VPN, arka plandaki güncellemeler ve mesajlaşma uygulamaları dahil her uygulamayı aynı anda kapsar; bir tarayıcı ayarı bunu yapamaz. Smart DNS ve proxy ile karşılaştırmasını Smart DNS, VPN ve Proxy Farkı yazısında yaptık.
VPN protokolleri ve farkları
VPN protokolü, uygulamanın ve sunucunun tüneli kurarken uyduğu kurallar bütünüdür: birbirlerini nasıl doğruladıkları, anahtarlarda nasıl anlaştıkları ve her paketi nasıl şifreledikleri. Çoğu uygulama protokolü sizin yerinize seçer; yine de ayar genellikle "Protocol", "Protokol" ya da "VPN türü" gibi bir adla karşınıza çıkar.
| Protokol | Nedir? | Nerede karşınıza çıkar? | Bugünkü durumu |
|---|---|---|---|
| WireGuard | Bilinçli olarak küçük tutulmuş yeni bir protokol; onu tanıtan makaleye göre Linux sürümü 4.000 satırdan az koddan oluşur, bu da incelenmesini kolaylaştırır | Birçok VPN uygulamasında, varsayılan ya da seçenek olarak | Güncel |
| OpenVPN | Tüneli, HTTPS siteleri koruyan şifrelemeyle aynı aileden TLS ile kuran açık kaynaklı yazılım | VPN uygulamaları, şirket VPN'leri, bazı modemler | Güncel |
| IKEv2/IPsec | Resmî bir internet standardı: IKEv2 iki tarafı doğrular ve anahtarları kurar, IPsec paketleri şifreler; Wi-Fi ile mobil veri arasındaki geçişlerde bağlantıyı iyi korur | Windows'ta ve Apple cihazlarda yerleşik; birçok şirket VPN'i | Güncel |
| SSTP | Microsoft'un, tüneli bir SSL/TLS bağlantısının içinde taşıyan protokolü | Çoğunlukla Windows ve Windows sunucular | Güncel, Microsoft odaklı |
| L2TP/IPsec | L2TP tüneli kurar ama şifrelemez; şifreleme IPsec'ten gelir | Eski şirket kurulumları; birçok sistemde hâlâ yerleşik | Eskimiş |
| PPTP | En eski VPN protokollerinden biri | Çok eski modemler ve kurulumlar | Güvensiz, kullanmayın |
WireGuard makalesi protokolün tasarımını ve küçük kod tabanını anlatır. IKEv2, internet standartlarını yazan kuruluş IETF'nin yayımladığı RFC 7296 ile tanımlanır. OpenVPN başvuru kılavuzu ise OpenVPN'i, yaygın bir şifreleme kütüphanesi olan OpenSSL'e dayanan açık kaynaklı bir yazılım olarak tanıtır.
Eski protokoller konusunda Microsoft tavrını açıkça ortaya koydu. Ekim 2024 tarihli duyurusunda PPTP ve L2TP'yi gelecekteki Windows Server sürümleri için kullanımdan kaldırma sürecine aldı; bu protokollerin zayıflıklarının iyi belgelendiğini belirtip yerlerine SSTP ve IKEv2'yi önerdi. Aynı duyuru, IKEv2'nin cihaz ağ değiştirdiğinde bağlantıyı koruduğunu da vurgular; telefonlarda iyi çalışmasının nedeni budur.
Ev kullanımı için seçim basittir. Uygulamanın varsayılan ayarını değiştirmeyin; bu genellikle WireGuard, IKEv2 ya da OpenVPN'dir. Bir uygulama ya da eski bir modem yalnızca PPTP sunuyorsa, bu onu kullanmamanız için yeterli bir nedendir.
VPN nasıl açılır ve kapatılır?
Çoğu kişi VPN'i sağlayıcının uygulamasıyla kullanır ve o uygulamadaki büyük düğme asıl açma kapama düğmesidir. İşletim sisteminin de kendi VPN ayarları vardır; şirket VPN profilleri orada durur ve neyin bağlı olduğunu oradan kontrol edebilirsiniz.
Windows 11
VPN'i elle eklemek için (örneğin iş yerinizden aldığınız bilgilerle) Ayarlar > Ağ ve internet > VPN yolunu izleyin ve Ekle'yi seçin. VPN sağlayıcısı için Windows (yerleşik) seçeneğini belirleyin; ardından Bağlantı adı, Sunucu adı veya adresi, VPN türü ve Oturum açma bilgileri türü alanlarını doldurup Kaydet'i seçin.
Bağlanmak için görev çubuğundaki Ağ, Ses Düzeyi simgesini, ardından VPN'i seçin. Tek bir VPN tanımlıysa VPN hızlı ayarı açma kapama düğmesi gibi çalışır. Birden fazla VPN varsa VPN bağlantılarını yönet'i seçin, listeden bir bağlantı belirleyip Bağlan'a basın. Bağlantı kurulunca Ayarlar'da VPN'in adının altında Bağlandı yazar ve ağ simgesinde mavi bir kalkan belirir. Kesmek için aynı hızlı ayarı yeniden kapatın. Adımların tamamı Microsoft'un yardım sayfasında yer alıyor. Bireysel bir VPN hizmeti için aynı sayfa, hizmetin kendi uygulamasını Microsoft Store'dan yüklemenizi öneriyor.
iPhone
iPhone'da VPN hizmeti genellikle App Store'dan uygulama olarak yüklenir ve o uygulamanın içinden açılıp kapatılır. VPN bağlıyken ekranın üstündeki durum çubuğunda bir VPN simgesi görünür.
İş yeriniz ya da okulunuz size bunun yerine VPN ayarlarını içeren bir konfigürasyon profili gönderebilir. Apple'ın kılavuzuna göre yüklü profiller Ayarlar > Genel > VPN ve Aygıt Yönetimi bölümünde listelenir. Bir profile dokunup onu silebilirsiniz; profili silmek onunla gelen ayarları da kaldırır. İşvereninizin zorunlu tuttuğu bir profili bilgi işlem ekibine sormadan silmeyin.
Android
Ayarlar uygulamasını açıp Ağ ve internet > VPN bölümüne gidin. Bu seçeneği göremiyorsanız Ayarlar'da "VPN" diye arayın; menü adları telefon markasına göre değişir. Yöneticinizden aldığınız bir VPN'i eklemek için Ekle'ye dokunun, bilgileri girip Kaydet'e basın. Bağlanmak için VPN'in adına dokunun, kullanıcı adınızı ve şifrenizi yazıp Bağlan'a dokunun. VPN bir uygulamadan geliyorsa bunun yerine uygulama açılır.
Bağlantıyı kesmek için VPN'in yanındaki ayarlar simgesine dokunup VPN'i kapatın; Unut onu tamamen kaldırır. Aynı ekranda VPN'i sürekli bağlı tutan Her zaman açık VPN seçeneği de bulunur. Adımlar Google'ın Android VPN yardım sayfasında yer alıyor.
VPN kendiliğinden yeniden açılıyorsa
Kapattığınız VPN geri geliyorsa, onu hâlâ açan bir şey var demektir. Android'de o VPN için Her zaman açık VPN seçeneğinin açık olup olmadığına bakın. iPhone'da Apple'ın sorun giderme makalesi, Ayarlar'ı açmanızı, arama alanı görünene kadar parmağınızı aşağı kaydırmanızı ve VPN'in kurulduğu her yeri bulmak için "VPN" ve "profil" diye aramanızı öneriyor. Makale ayrıca, ayarı oluşturan yazılım hâlâ kullanılıyorsa ayarın sonradan geri dönebileceği konusunda uyarıyor. Bu durumda özelliği VPN uygulamasının içinden kapatın ya da uygulamayı silip ona bağlı aboneliği iptal edin.
Ücretsiz VPN güvenli mi?
VPN sunucusu işletmek para ister: makine, bant genişliği, personel. Ücretsiz bir VPN bu masrafı başka bir yoldan karşılar. FTC rehberi bunu açıkça söyler: Birçok VPN uygulaması ücretsizdir, çünkü uygulama içinde reklam satar, bilgilerinizi üçüncü taraflarla paylaşır ya da trafiğinizi onların üzerinden geçirir.
VPN uygulamaları üzerine yapılmış bilinen bir ölçüm, Data61 (CSIRO), UNSW, ICSI ve UC Berkeley'den araştırmacıların 2016'da ACM İnternet Ölçüm Konferansı'nda (IMC) sunduğu çalışmadır. Araştırmacılar, Google Play'deki 1,4 milyondan fazla uygulama arasından VPN iznini kullanan 283 Android uygulamasını inceledi. Bulgular şöyle:
- Uygulamaların %75'i üçüncü taraf izleme kütüphaneleri içeriyordu, %82'si hesaplar ve kısa mesajlar gibi hassas verilere erişim istiyordu.
- %38'inden fazlasında, dosyaları çok sayıda antivirüs motoruyla tarayan çevrim içi hizmet VirusTotal'a göre bir tür kötü amaçlı yazılım izi vardı.
- %18'i, güvenlik vaat ettiği hâlde tüneli şifrelemeden kuruyordu.
- Yaklaşık %84'ü IPv6 trafiğini, %66'sı DNS trafiğini tünelden geçirmiyordu.
- Dört uygulama şifreli HTTPS bağlantılarının arasına giriyor, iki uygulama da sayfalara reklam ve izleme amaçlı JavaScript ekliyordu.
Çalışma 2016 tarihli ve yalnızca Android'i kapsıyor; yüzdeleri bugünün değil, o dönemin pazarının fotoğrafı olarak okuyun. Çıkarılacak ders ise eskimedi: Bir VPN uygulaması, bütün trafiğinizi görüp değiştirebildiği tek noktada durur ve mağazadaki uygulama sayfası orada ne yaptığı hakkında size hiçbir şey söylemez.
Ücretsiz ya da çok ucuz bir VPN düşünüyorsanız dört şeye bakın. Onu kim işletiyor ve şirket nerede kayıtlı? Gizlilik politikasına göre neleri kaydediyor, kimlerle paylaşıyor? Uygulama VPN dışında hangi izinleri istiyor? Reklam gösteriyor mu, veri sınırı koyuyor mu, parayı nereden kazanıyor? Aynı sorular ücretsiz proxy'ler için de geçerli; onları Ücretsiz Proxy ve Web Proxy Siteleri Güvenli mi? yazısında inceledik.
VPN ile proxy arasındaki fark nedir?
VPN işletim sistemi düzeyinde çalışır: Cihazdaki bütün uygulamaları kapsar ve sunucusuna kadar her şeyi şifreler. Proxy ise tek bir uygulama düzeyinde çalışır: Adresini bir tarayıcıya ya da programa girersiniz, yalnızca o programın trafiği ondan geçer ve proxy kendi başına şifreleme eklemez. HTTPS kullanan siteler iki durumda da uçtan uca şifreli kalır. Ayrıntılı karşılaştırmayı Proxy ve VPN Farkı yazısında, proxy'nin temellerini Proxy Sunucu Nedir? yazısında bulabilirsiniz.
Proxy ne zaman daha doğru araçtır?
VPN, tek bir kişinin cihazını korumak için tasarlanmıştır. Bazı işler başka bir araç ister:
- Yalnızca bir uygulamanın adresi değişmeli. Tek bir tarayıcının ya da aracın başka bir konumdan görünmesini, cihazın geri kalanının ise normal bağlantısını kullanmasını istiyorsunuz. O uygulamaya tanımlanan bir proxy tam olarak bunu yapar.
- Çok sayıda IP adresine ihtiyacınız var ya da şehri kendiniz seçmek istiyorsunuz. VPN genellikle tek bir sunucu adresi verir ve bu adres çoğu zaman başka birçok kullanıcıyla ortaktır. Residential Proxy ile ülkeyi ve şehri seçer, adresi istediğiniz sıklıkta değiştirirsiniz.
- İş için herkese açık veri topluyorsunuz. Fiyat kontrolü, arama sonuçlarını takip ve pazar araştırması çok sayıda istek gerektirir; sürekli değişen (rotating) adreslerden oluşan bir havuz bu istekleri, tek bir VPN sunucusunun yapamayacağı biçimde dağıtır.
- Her hesabın kendi adresi olmalı. Birden fazla kurumsal hesabı yöneten ekipler, her hesabı ortak bir VPN çıkışı yerine ayrı ve sabit bir adreste tutar.
- Program proxy destekliyor ama VPN desteklemiyor. Birçok masaüstü uygulamasında ve betikte proxy alanı bulunur; SOCKS5 Proxy her tür trafikle bu alanlarda çalışır.
Ne sattığımızı açıkça söyleyelim: Proxynet VPN hizmeti değil, proxy sağlar. Otel Wi-Fi'sinde bütün dizüstü bilgisayarınız için şifreli bir bağlantı istiyorsanız doğru araç VPN'dir; iş sistemleri için doğru olan da işvereninizin VPN'idir.
Sık yapılan hatalar
- VPN'i anonimlik aracı sanmak. Hesaplarınızda oturumunuz açık, çerezleriniz yerinde ve tarayıcınızın parmak izi aynı; bunu Tarayıcı Parmak İzi Nedir? yazısında anlattık. VPN adresinizi değiştirir, bir site için kim olduğunuzu değil.
- Mağazadaki ilk ücretsiz uygulamayı kurmak. Seçtiğiniz uygulama bütün trafiğinizi görür. Bağlanmadan önce onu kimin işlettiğine ve nasıl para kazandığına bakın.
- Kolay bağlandığı için PPTP'yi seçmek. Kolay bağlanır, çünkü eskidir. WireGuard, IKEv2 ya da OpenVPN'i seçin.
- VPN'in hep bağlı kaldığını varsaymak. Bağlantı koparsa trafik VPN olmadan çıkabilir. Android'de Her zaman açık VPN bağlantıyı sürekli tutar; hassas bir işe başlamadan önce durum simgesine bakın.
- "Hızlansın" diye şirket VPN'ini kapatmak. İş sistemleri çoğu zaman yalnızca VPN üzerinden gelen bağlantıyı kabul eder ve bilgi işlem politikanız büyük olasılıkla VPN'i zorunlu tutar.
- VPN'in oltalamayı (phishing) ya da virüsleri durdurmasını beklemek. VPN yolu korur; ne indirdiğinizi ya da parolanızı nereye yazdığınızı değil.
Karar rehberi
| İhtiyacınız | Öneri |
|---|---|
| Otel, kafe ya da havalimanı Wi-Fi'sinde gezinmek | Güvendiğiniz bir sağlayıcının VPN'i ya da telefonunuzun mobil verisi |
| Şirketinizin iç sistemlerine ulaşmak | İşvereninizin verdiği VPN |
| Gezinmenizi internet servis sağlayıcınızdan uzak tutmak | VPN; o bilgiyi bu kez VPN sağlayıcısının göreceğini bilerek |
| Yalnızca bir tarayıcının ya da uygulamanın adresini değiştirmek | Proxy |
| Veri toplama için çok sayıda adres, seçilmiş şehir ya da değişen IP | Rotating residential proxy |
| Her iş hesabı için sabit bir adres | Statik ISP ya da özel (dedicated) proxy |
| Eski bir modem yalnızca PPTP sunuyor | Kullanmayın; başka bir protokol ya da cihaz seçin |
Sıkça sorulan sorular
VPN beni anonim yapar mı?
Hayır. IP adresinizi web sitelerinden, gezinmenizi de yerel ağdan ve internet servis sağlayıcınızdan gizler. VPN sağlayıcısı hangi sitelere girdiğinizi yine görebilir, siteler de oturum bilgileriniz, çerezleriniz ve tarayıcınız üzerinden sizi tanımaya devam eder. FTC bunu, güvenin ortadan kalkması değil, el değiştirmesi olarak tarif eder.
VPN interneti yavaşlatır mı?
Çoğu durumda biraz yavaşlatır. Trafiğiniz VPN sunucusunda ek bir durak yapar ve yolda şifrelenir; sayfalar biraz daha geç açılabilir. Sunucu sizden uzaktaysa ya da çok sayıda kullanıcıyla paylaşılıyorsa fark büyür.
Telefonda VPN sürekli açık kalmalı mı?
Bulunduğunuz yere bağlı. Halka açık Wi-Fi gibi sizin denetiminizde olmayan ağlarda açık tutmak mantıklıdır. Evdeki ağınızda ya da mobil veride ise bazı bankacılık ve yerel hizmetler VPN adresi gördüğünde ek doğrulama isteyebilir; bu yüzden birçok kişi VPN'i yalnızca gerektiğinde açar.
VPN kullanmak yasal mı?
Çoğu ülkede evet; şirketler de VPN'i her gün kullanır. Bazı ülkeler VPN kullanımını kısıtlar. VPN üzerinden yaptıklarınız da yasaya ve her sitenin kullanım şartlarına tabidir. Ülkelere göre ayrıntıları VPN ve Proxy Kullanmak Yasal mı? yazısında bulabilirsiniz.
İnternet servis sağlayıcım VPN kullandığımı görebilir mi?
Genellikle evet. Tünelden geçenleri okuyamaz, ama tek bir sunucuya akan şifreli trafiği görür ve o sunucunun adresi çoğu zaman bilinen bir VPN şirketine aittir. VPN içeriği gizler, VPN kullandığınız gerçeğini değil.
Bazı siteler neden "VPN veya proxy algılandı" uyarısı veriyor?
Birçok VPN sunucusunun adresi, sitelerin kontrol ettiği veritabanlarında kayıtlıdır ve tek bir adresi aynı anda çok sayıda kullanıcı paylaşır. Böyle bir adresten olağan dışı etkinlik gören siteler doğrulama isteyebilir ya da bağlantıyı reddedebilir. Nedenlerini ve neler yapabileceğinizi VPN veya Proxy Algılandı Hatası yazısında anlattık.
Özet
VPN, bütün cihazınızın trafiğini bir VPN sunucusunda sona eren şifreli bir tünele alır. Yerel ağ ve internet servis sağlayıcınız yalnızca o sunucuya giden şifreli veriyi görür; web siteleri de sunucunun IP adresini görür. Şirket ağlarına ulaşmak için geliştirildi ve bu iş için de, güvenmediğiniz Wi-Fi ağları için de hâlâ doğru araçtır. Sizi anonim yapmaz: İnternet servis sağlayıcınızın gördüğünü artık VPN sağlayıcısı görür; hesaplarınız, çerezleriniz ve tarayıcınız sizi tanıtmaya devam eder. WireGuard, IKEv2 ya da OpenVPN gibi güncel bir protokol kullanın, PPTP'den uzak durun ve ücretsiz uygulamalarda dikkatli olun; seçtiğiniz uygulama gönderdiğiniz her şeyi görebilir. Amacınız tek bir uygulamanın adresini değiştirmek, şehir seçmek ya da çok sayıda adresle çalışmaksa proxy daha uygundur; seçenekleri proxy hizmetlerimiz sayfasında karşılaştırabilirsiniz.




