Proxy Satın Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Forumlarda aynı hikâye sık anlatılır: biri en ucuz paketi bulup alır, proxy'yi kurar, ilk gün her şey çalışır. İkinci gün hedef site doğrulama ekranı göstermeye başlar ya da ay bitmeden trafik kotası dolar. Sorun çoğu zaman proxy'nin kendisinde değildir, alınan ürün yapılacak işe uymuyordur: giriş yapılan bir hesap için her istekte değişen IP alınmıştır ya da günde yüzlerce görsel indiren bir iş GB başına faturalanan bir pakete bağlanmıştır.

Bu yazı sağlayıcı listesi vermiyor, satın almadan önce sorulacak on soruyu sırayla anlatıyor: IP türü, faturalama ve aylık trafik tahmini, konum, rotasyon, protokol, IP'lerin kaynağı, deneme ve iade koşulu. Sonunda uyarı işaretleri, bir karar tablosu ve ilk 24 saatin test planı var. Yazıda kod yok; teknik terimleri ilk geçtikleri yerde açıklıyoruz.

Proxy satın almadan önce hangi sorular sorulur?#

Aşağıdaki on soru yazının iskeletidir. Sırası önemlidir: ilk iki soru bütçenin büyük kısmını belirler, sonrakiler seçenekleri eler.

1. Bu proxy'yi hangi iş için alıyorum ve o işe hangi IP türü uyar?
2. Ödeme neye göre hesaplanıyor: aktarılan veriye mi, IP adedine mi?
3. Hangi ülkeden, gerekiyorsa hangi şehirden görünmem gerekiyor?
4. IP her istekte mi değişmeli, bir süre mi sabit kalmalı, hiç mi değişmemeli?
5. Kullanacağım araç hangi protokolü ve hangi kimlik doğrulama yöntemini destekliyor?
6. IP yalnızca bana mı ayrılıyor, başka müşterilerle mi paylaşılıyor?
7. Sağlayıcı bu IP'leri nereden buluyor?
8. En küçük paket ne kadar, deneme ya da iade var mı?
9. Panel, API, destek ve ödeme tarafı işime uyuyor mu?
10. Satın aldıktan sonraki ilk gün neyi test edeceğim?

1. İşinize hangi IP türü uyar?#

Proxy, isteğinizi kendi IP adresinden çıkaran aracı sunucudur. Türleri birbirinden ayıran şey, o IP adresinin kime kayıtlı olduğudur. Hedef site, adresin bir veri merkezine mi, bir internet servis sağlayıcısına (ISS) mı, yoksa bir mobil operatöre mi ait olduğunu sorgulayıp buna göre davranabilir. Temel kavramlar için Proxy Sunucu Nedir? yazımıza bakabilirsiniz.

Türler arasındaki teknik farkı iki ayrı yazıda anlattık: Residential ve Datacenter Proxy Farkları ile ISP Proxy ve Residential Proxy Farkı. İkincisi, bir IP'nin kime ait olduğunu gösteren ASN kaydını da açıklıyor.

Buradaki tuzak "en güçlü" görünen türü almaktır. Hedefiniz veri merkezi adreslerine sorunsuz cevap veriyorsa residential almak, aynı işi gereksiz yere pahalıya yapmak demektir. IP türüne bakan bir sitede ise datacenter paketi boşa gider.

2. Faturalama: GB başına mı, IP başına mı, sınırsız mı?#

"Proxy çeşitleri ve fiyatları" diye arayan herkesin ilk gördüğü şey, fiyatların birbiriyle kıyaslanamamasıdır. Bir ürün GB başına, diğeri IP başına aylık fiyatlanır. Bunun nedeni maliyetin doğduğu yerdir.

• GB başına (havuz modeli). Residential ve mobil proxy'de böyledir. Havuzdaki bütün IP'lere erişir, aktardığınız veri kadar ödersiniz. Az veri çekip çok sayıda farklı IP isteyen işlerde ucuza gelir.
• IP başına aylık. Datacenter ve statik ISP proxy'de böyledir. Belirli sayıda IP kiralarsınız, çoğu sağlayıcıda trafik kotası yoktur. Aynı birkaç IP'den yoğun trafik geçiren işlerde ucuza gelir.
• Ayrılmış kapasite. Video ve ses gibi ağır dosyaları toplu indiren işlerde GB sayacı anlamını yitirir; teklif hacme göre hazırlanır. Proxynet'te bunun karşılığı yüksek bant genişlikli proxy sayfasıdır, fiyat satış ekibiyle görüşülerek belirlenir.

Proxynet'in kendi fiyatları aşağıda; bakiye kademesi büyüdükçe birim fiyat düşer.

Bir teklifi okurken şunlara da bakın: kullanılmayan GB'nin son kullanma tarihi var mı, eşzamanlı bağlantı sayısı sınırlı mı, ülke ya da şehir hedefleme ayrıca ücretlendiriliyor mu? Bu maddeler ilan edilen birim fiyatı fiilen değiştirir.

Aylık GB ihtiyacı nasıl tahmin edilir?#

GB başına ödeyecekseniz tahmini sağlayıcının hesaplayıcısına değil, kendi ölçümünüze dayandırın. Formül basittir:

Aylık veri = sayfa başına aktarılan veri × günlük sayfa sayısı × gün sayısı

Sayfa başına aktarılan veriyi tarayıcınız söyler. Chrome'da hedef sayfayı açın, F12 ile Geliştirici Araçları'nı başlatın, Network (Ağ) sekmesine geçip sayfayı yenileyin. Panelin altındaki durum çubuğu, o sayfa için aktarılan toplam veriyi gösterir; ayrıntısı Chrome DevTools belgelerinde yazıyor. Ölçümü birkaç farklı sayfada tekrarlayıp ortalamayı alın.

Tahmini gerçeğe yaklaştıran iki düzeltme var. Tarayıcıyla açılan bir sayfa görselleri, yazı tiplerini ve betikleri de indirir; yalnızca HTML'i çeken bir betik bunun küçük bir kısmını aktarır. Ölçümü, işi hangi araçla yapacaksanız ona göre yorumlayın. Başarısız olup yeniden denenen istekler de sayaca yazılır; sonuca bir pay ekleyin ve ilk ay gerçek tüketimi panelden izleyin.

3. Hangi ülke ve şehir gerekiyor, konum nasıl doğrulanır?#

Satış sayfasındaki toplam ülke sayısı yerine kendi ihtiyacınıza bakın: ihtiyaç duyduğunuz ülke listede var mı, o ülkede şehir düzeyinde seçim yapılabiliyor mu, o konumda yeterli sayıda IP var mı. Türkiye'deki bir e-ticaret sitesinin fiyatını kontrol edecekseniz sizi ilgilendiren tek satır Türkiye konumu olur.

Konumun doğruluğu ayrı bir konudur. Bir IP'nin hangi şehirde göründüğünü sağlayıcı değil, konum veritabanları belirler ve bu veritabanları birbirinden farklı sonuç verebilir. Satın aldıktan sonra IP'yi iki farklı konum sorgulama sitesinde kontrol edin, ardından hedef sitede bölgeye özgü bir içeriğin (para birimi, dil, teslimat bölgesi) doğru gelip gelmediğine bakın. Veritabanlarının neden farklı sonuç verdiğini IP Adresinden Konum Bulunur mu? yazımızda anlattık.

4. IP ne sıklıkla değişmeli: rotating, sticky ya da statik?#

Üç seçenek vardır ve hangisinin doğru olduğunu işin kendisi söyler.

• Rotating: IP her istekte ya da kısa aralıklarla değişir. Birbirinden bağımsız çok sayıda sayfayı çeken işler içindir. Bkz. Rotating Proxy.
• Sticky: Aynı IP, panelde 1-60 dakika arasında belirlediğiniz süre boyunca korunur, süre dolunca değişir. Giriş, sepet, çok adımlı form gibi tek oturumda tamamlanan akışlar içindir. Bkz. Sticky Proxy.
• Statik: IP kiralama süresi boyunca değişmez. Hesaplarınızı uzun süre aynı adresten yönetmek ya da karşı tarafın izinli IP listesine girmek için gerekir.

Sağlayıcıya sorun: sticky süresi en fazla ne kadar ayarlanabiliyor, süre dolmadan IP elle yenilenebiliyor mu? Oturum gerektiren bir işi rotating proxy'yle yapmaya çalışmak en sık görülen uyumsuzluktur: site, oturumun ortasında değişen IP'yi görür ve yeniden giriş ister. Rotasyonun nasıl işlediğini IP Rotasyonu Nedir ve Nasıl Çalışır? yazımızda bulabilirsiniz.

5. Hangi protokol ve kimlik doğrulama yöntemi destekleniyor?#

Proxy'ler iki protokolden biriyle konuşur. HTTP(S) proxy web trafiği içindir; HTTPS sitelere bağlanırken RFC 9110'da tanımlanan CONNECT yöntemiyle hedefe bir tünel açar. SOCKS5 ise web dışındaki uygulamaları da taşıyabilen daha genel bir protokoldür ve RFC 1928 UDP trafiği için ayrı bir komut tanımlar. Tarayıcı ya da scraping kütüphanesi için HTTP(S) çoğu zaman yeterlidir; oyun istemcisi ve masaüstü uygulaması SOCKS5 ister. Karşılaştırma SOCKS ve HTTP Proxy Farkı yazımızda.

Satın almadan önce kullanacağınız aracın belgesine bakın. Bazı araçlar yalnızca HTTP proxy kabul eder, bazıları SOCKS5'te kullanıcı adı ve şifreyi desteklemez.

Kimlik doğrulamada iki yöntem vardır: kullanıcı adı ve şifre (user:pass) ile izinli IP listesi (IP whitelist). İkincisinde sağlayıcıya kendi IP adresinizi bildirirsiniz ve şifre girmeden bağlanırsınız. Evden bağlanıyorsanız dikkat: hattınız CGNAT arkasındaysa dışarıya görünen IP'niz hem başka abonelerle paylaşılır hem de siz fark etmeden değişebilir. Türkiye'de ev ve mobil hatlarda bu durum yaygındır. Böyle bir hatta izinli IP listesi tutmaz; user:pass destekleyen bir ürün seçin. Ayrıntısı CGNAT Nedir? ve Proxy Kimlik Doğrulama: User:Pass ve IP Whitelist yazılarımızda.

6. IP yalnızca size mi ayrılıyor?#

Tahsisli (dedicated, private) IP kiralama süresi boyunca yalnızca sizin kullanımınızdadır. Paylaşımlı IP'yi aynı anda başka müşteriler de kullanır. Paylaşımlı IP ucuzdur, ama başkasının o adresle yaptığı her şey sizin de sicilinize yazılır: adres bir sitede engellendiyse ya da bir kara listeye girdiyse bunu siz de yaşarsınız. Kavramın kendisini Private Proxy Nedir? yazımızda anlattık.

Tahsisli ve hiç değişmeyen IP arıyorsanız baktığınız ürünün adı statik proxy'dir. Proxynet'te Statik Proxy sayfası; ISP, Datacenter, IPv6 ve Gaming havuzlarındaki sabit IP seçeneklerini tek yerde toplar. Adres ailesi tarafında da bir seçim vardır: IPv4 adreslerini bütün siteler destekler, IPv6 adresi ise yalnızca IPv6 destekleyen hedeflerde işe yarar. Ürün sayfaları: IPv4 Proxy ve IPv6 Proxy. Farkları IPv4 ve IPv6 Proxy Farkı yazımızda bulabilirsiniz.

7. Sağlayıcılar IP'leri nereden buluyor?#

Forumlarda sık sorulan bir soru: "Proxy kiralayan siteler bu kadar IP'yi nereden temin ediyor?" Dört ana kaynak vardır.

• Veri merkezi blokları. Sağlayıcı, barındırma şirketlerinden IP bloğu kiralar ya da kendi adına kayıtlı blokları sunucularına atar. Datacenter proxy budur.
• ISS anlaşmaları. IP bloğu bir internet servis sağlayıcısı adına kayıtlıdır, ama adresler veri merkezindeki sunucularda durur. Statik ISP proxy budur.
• Rızaya dayalı residential ağları. Ev kullanıcıları, genellikle bir uygulama aracılığıyla ve bir karşılık alarak bağlantılarının bir kısmını paylaşmayı kabul eder. İstekler bu cihazlar üzerinden çıkar.
• Operatör hatları. Mobil proxy'de trafik, SIM kartlı modemler ya da rızasını vermiş mobil cihazlar üzerinden 4G/5G şebekesine çıkar.

Üçüncü madde, sağlayıcıyı sorgulamanız gereken yerdir. Ev kullanıcısının haberi olmadan cihazını ağa katan yöntemler de vardır; böyle bir ağ üzerinden çalışmak hem etik hem hukuki risktir. Sağlayıcının sitesinde kullanıcı rızasının nasıl alındığını anlatan açık bir sayfa arayın; yoksa sorun.

Bir IP'nin kime kayıtlı olduğunu kendiniz de kontrol edebilirsiniz. RIPEstat gibi bir araca IP adresini yazdığınızda, adresin bağlı olduğu ağın numarasını (ASN) ve sahibini görürsünüz. "ISP proxy" diye satılan bir adresin kaydı barındırma şirketine çıkıyorsa ürün anlatıldığı gibi değildir.

8. En küçük paket, deneme ve iade koşulu nedir?#

Hiçbir özellik tablosu, proxy'nin sizin hedef sitenizde nasıl davranacağını söyleyemez. Bunu deneyerek öğrenirsiniz, o yüzden denemenin maliyeti önemlidir.

• En küçük paket. Birkaç IP ya da birkaç GB alınabiliyor mu, yoksa giriş paketi büyük bir taahhüt mü istiyor?
• Deneme. Ücretsiz ya da düşük ücretli bir deneme var mı, kimlik doğrulaması istiyor mu?
• İade. Koşul yazılı mı, süresi ne kadar, belirli bir kullanım eşiği aşılınca geçersiz mi oluyor?
• Yenileme. Otomatik yenileme varsayılan olarak açık mı, süresi dolan statik IP aynı adresle uzatılabiliyor mu?

Uzun dönem indirimi cazip görünse de ilk alımı en kısa dönemle yapın. Yıllık paketi, proxy'nin işinize uyduğunu gördükten sonra da alabilirsiniz.

9. Panel, API, destek ve ödeme işinize uyuyor mu?#

Özellik listelerinde en altta durur, günlük kullanımda en çok hissedilen kısımdır.

• Panel: Kalan trafiği, IP listesini ve kullanım geçmişini görebiliyor musunuz?
• API: Onlarca IP yönetecekseniz listeyi çekmek ve kullanımı izlemek için bir API gerekir.
• Destek: Hangi dilde, hangi saatlerde? Satın almadan önce bir soru sorup cevap süresini ölçmek iyi bir testtir.
• Ödeme ve fatura: Kullanabildiğiniz bir ödeme yöntemi var mı, şirket adına fatura kesiliyor mu?
• Şirket bilgisi: Sitede tüzel kişilik, adres, kullanım şartları ve gizlilik politikası var mı?

10. Satın aldıktan sonraki ilk 24 saatte ne test edilir?#

İade süresi işlerken proxy'yi gerçek işinizde deneyin. Sıra şöyle olabilir:

1. IP kontrolü. Proxy açıkken görünen IP değişti mi, rotating üründe istekten isteğe değişiyor mu, statik üründe aynı kalıyor mu?
2. Konum kontrolü. IP'yi iki farklı konum sorgulama sitesinde ve hedef sitenin kendisinde kontrol edin.
3. Hız ve kararlılık. Tek bir ölçüm yanıltır; aynı testi günün farklı saatlerinde tekrarlayın.
4. Hedef site. Asıl işinizi küçük bir hacimle çalıştırın ve başarılı yanıt oranına bakın.
5. IP geçmişi. Statik IP aldıysanız adresin kara listelerde ve risk puanı servislerinde nasıl göründüğüne bakın. Ayrıntısı IP Kara Liste Nedir? ve IP Fraud Score Nedir? yazılarımızda.
6. Tüketim. GB başına ödüyorsanız bir günlük kullanımı panelden okuyup tahmininizle karşılaştırın.

Her adımın nasıl yapılacağını Proxy Nasıl Test Edilir? yazımızda gösterdik.

Hangi uyarı işaretleri görülünce uzak durulmalı?#

• Şirket bilgisi olmayan satıcı. Yalnızca bir mesajlaşma hesabı üzerinden satış yapan, fatura kesmeyen satıcıda sorun çıktığında muhatap bulamazsınız.
• "Ömür boyu sınırsız residential." Residential trafiğin sağlayıcıya GB başına bir maliyeti vardır. Tek seferlik ödemeyle süresiz ve sınırsız residential vaadi bu hesapla bağdaşmaz.
• "Hiçbir sitede engellenmez" garantisi. Bir isteğin kabul edilip edilmeyeceğine hedef site karar verir; IP bu kararın girdilerinden yalnızca biridir. Dürüst bir sağlayıcı böyle bir söz vermez.
• IP kaynağını açıklamayan residential ağı. Yedinci soruya cevap alamıyorsanız başka sağlayıcıya bakın.
• Ücretsiz proxy listeleri. Kimin işlettiği bilinmeyen bir sunucu, üzerinden geçen trafiği görebilir. Riskleri Ücretsiz Proxy ve Web Proxy Siteleri Güvenli mi? yazımızda anlattık.

Kullanım alanlarına göre kısa örnekler#

• Rakip fiyat takibi. Çok sayıda ürün sayfası, hafif HTML yanıtları: GB başına residential ya da hedef izin veriyorsa datacenter. Kurgu fiyat takibi çözümü sayfamızda.
• Arama sonucu ve sıralama kontrolü. Şehir düzeyinde konum gerekir, istekler birbirinden bağımsızdır. Bkz. SEO proxy.
• Kendi sosyal medya hesaplarınızın yönetimi. Hesap başına değişmeyen, tahsisli bir IP. Bkz. sosyal medya proxy.
• Reklam doğrulama. Reklamın farklı ülkelerde ve mobil şebekede nasıl göründüğü residential ve mobil IP'yle kontrol edilir. Bkz. reklam doğrulama.

Sık yapılan hatalar#

• Önce fiyata, sonra işe bakmak. En ucuz paket, işe uymuyorsa en pahalı pakettir.
• GB ihtiyacını ölçmeden paket seçmek. Görsel ağırlıklı sayfalar tahmin edilenden fazla veri aktarır.
• Oturum gerektiren işe rotating proxy almak. Giriş yapılan her akış sticky ya da statik IP ister.
• Evde CGNAT varken yalnızca IP whitelist sunan ürünü almak. Bağlantı bir gün çalışır, IP değişince kesilir.
• Proxy'den görünmezlik beklemek. Proxy IP adresinizi değiştirir; çerezleri, tarayıcı parmak izini ya da hesabınızın geçmişini değiştirmez.

Karar rehberi#

Sıkça sorulan sorular#

Proxy nasıl alınır?#

Çoğu sağlayıcıda akış aynıdır: hesap açar, bakiye yükler ya da paket seçer, panelden ülke ve IP türünü belirlersiniz. Panel size bir sunucu adresi, port, kullanıcı adı ve şifre verir; bu dört bilgiyi tarayıcınıza ya da kullandığınız araca girersiniz.

Kaliteli proxy nasıl anlaşılır?#

Kalite, sizin hedef sitenizde ölçülür. IP'nin kaydı ürünün adıyla tutarlı mı, konum beyan edildiği gibi mi, gün içinde hız ve başarılı yanıt oranı kararlı mı? Bunlar satış sayfasından anlaşılmaz; küçük bir paketle yapılan bir günlük test hepsini gösterir.

Sınırsız residential proxy diye bir şey var mı?#

Bazı sağlayıcılar residential'da trafik yerine bağlantı sayısı ya da bant genişliği üzerinden fiyat verir ve bunu "sınırsız" diye adlandırır; bu paketlerde sınır hızdadır. Düşük ücretli, süresiz ve her yönden sınırsız bir residential paketi ise maliyet yapısıyla bağdaşmaz. Sınırsız trafik arıyorsanız IP başına fiyatlanan datacenter ve statik ISP ürünlerine bakın.

Tek bir proxy mi almalıyım, birden fazla mı?#

İşe bağlı. Tek bir hesabı yönetiyor ya da tek bir sitenin bölgesel görünümünü kontrol ediyorsanız tek statik IP yeter. Birden fazla hesabınız varsa hesap başına ayrı IP kullanmak, birinin yaşadığı sorunun diğerlerine sıçrama ihtimalini azaltır. Veri toplama işlerinde IP sayısını hedef sitenin kabul ettiği istek hızı belirler.

Proxy hızını satın almadan önce öğrenebilir miyim?#

Kesin olarak hayır. Hız; proxy sunucusunun, sizin ve hedef sitenin konumuna, bir de günün saatine göre değişir. Deneme ya da en küçük paketle kendi hattınızdan, kendi hedefinize karşı ölçün. Yöntemi proxy test rehberimizde bulabilirsiniz.

Proxy mi almalıyım, VPN mi?#

Amacınız cihazınızdaki bütün trafiği şifrelemekse VPN doğru araçtır. Belirli bir uygulamanın ya da betiğin trafiğini seçtiğiniz ülke ve IP türünden çıkarmak, çok sayıda IP kullanmak istiyorsanız proxy gerekir. Karşılaştırma Proxy ve VPN Farkı yazımızda.

Özetle#

Proxy satın almak bir ürün seçmekten çok bir işi tarif etmektir. İşi tanımladığınızda IP türü, faturalama birimi, rotasyon biçimi ve protokol büyük ölçüde belli olur. Geriye sağlayıcıyı tartmak kalır: IP'lerin kaynağı, yazılı iade koşulu, desteğin cevap verip vermediği. Aylık trafiğinizi kendi tarayıcınızla ölçün, ilk alımı en küçük paketle yapın ve ilk 24 saati teste ayırın. Türleri ve güncel fiyatları yan yana görmek için proxy hizmetlerimize göz atabilirsiniz.