IPv4 ve IPv6 Proxy Farkı: Hangisini Seçmelisiniz?

Proxy paketlerine bakarken aynı sağlayıcıda hem IPv4 hem IPv6 seçeneği görürsünüz ve IPv6 tarafının adres sayısı çoğu zaman çok daha cömerttir. Bu cömertliğin bir nedeni var: IPv6 adresleri bol, IPv4 adresleri kıttır. Ama bol adres her iş için doğru seçim anlamına gelmez. Bir IPv6 proxy, IPv6 bağlantısı kabul etmeyen bir siteye hiç ulaşamaz.

Bu yazıda iki protokolün temel farkını, proxy kullanırken bu farkın neden önem kazandığını, hedef sitenin IPv6 destekleyip desteklemediğini nasıl test edeceğinizi ve siteler IPv6 adreslerini engellerken neden tek adrese değil adres bloğuna baktığını anlatıyoruz. Sonunda da iş türüne göre bir karar tablosu var.

IPv4 ve IPv6 nedir?#

IP adresi, internete bağlı bir cihazın ağdaki adresidir. Bugün iki sürüm birlikte kullanılıyor.

IPv4, 32 bitlik adreslerden oluşur ve 203.0.113.25 gibi noktalarla ayrılmış dört sayıyla yazılır. 32 bit, toplamda 4.294.967.296 farklı adres demektir. İnternetin ilk tasarımında bu sayı fazlasıyla yeterli görünüyordu; bugün ise dağıtılacak boş IPv4 bloğu kalmadı. IANA'nın IPv4 adres alanı kaydı blokların hepsinin bölgesel kayıt kuruluşlarına dağıtıldığını gösterir. Yeni IPv4 adresi ihtiyacı artık el değiştiren mevcut bloklardan karşılanır; bu da IPv4 adresini bir maliyet kalemine dönüştürür.

IPv6, 128 bitlik adreslerden oluşur ve 2001:db8:85a3::8a2e:370:7334 gibi iki nokta üst üsteyle ayrılmış onaltılık gruplarla yazılır. 128 bitlik adres alanı o kadar büyüktür ki tek bir ev bağlantısına bile milyarlarca adres içeren bir blok verilebilir. Protokolün kendisi RFC 8200 ile tanımlanır.

İki protokol birbirini doğrudan anlamaz. IPv4 adresi olan bir istemci, yalnızca IPv6 adresi olan bir sunucuyla araya bir çevirici girmeden konuşamaz; tersi de geçerlidir. Bu tek cümle, proxy seçiminin neden önemli olduğunu açıklar.

Proxy'de IPv4 ve IPv6 farkı neden önemli?#

Proxy kullandığınızda hedef site sizin değil proxy'nin çıkış IP adresini görür. Bu adresin IPv4 mü IPv6 mı olduğu üç şeyi belirler.

1. Hedefe ulaşıp ulaşamayacağınızı. Proxy hedefle IPv6 üzerinden konuşuyorsa, hedef sitenin de IPv6 adresi olmalıdır. Olmadığında bağlantı kurulamaz.

2. Adres havuzunun büyüklüğünü ve maliyetini. IPv4 adresleri kıt olduğu için her IPv4 proxy gerçek bir maliyet taşır. IPv6'da ise sağlayıcı büyük bir bloktan çok sayıda adresi düşük maliyetle ayırabilir. Aynı bütçeyle IPv6'da çok daha fazla adres alırsınız.

3. Sitenin sizi nasıl gruplandırdığını. Bir site kötü niyetli trafiği engellerken IPv4'te tek adrese ya da küçük bir bloğa bakar. IPv6'da ise tek adrese bakmak anlamsızdır, çünkü tek bir kullanıcı bile sayısız adres üretebilir. Bu yüzden siteler IPv6'da alt ağ (subnet) bazlı değerlendirme yapar. Bu konuyu aşağıda ayrı bir başlıkta açıyoruz.

Her site IPv6 bağlantısını kabul eder mi?#

Hayır. Bir sitenin IPv6 üzerinden erişilebilir olması için alan adının DNS'te bir AAAA kaydı olmalı ve sunucusu IPv6 adresinde gerçekten yanıt vermelidir. Büyük arama motorları, sosyal medya platformları ve CDN arkasındaki pek çok site IPv6 destekler. Buna karşın küçük e-ticaret siteleri, eski altyapılı kurumsal siteler, bazı bankalar ve kamu servisleri yalnızca IPv4 üzerinden hizmet verir.

Ülke ve ağ bazında IPv6 kullanım oranını görmek için Google'ın IPv6 istatistik sayfasına bakabilirsiniz. Bu sayfa kullanıcı tarafını ölçer; hedef sitelerin desteği ise ayrı ayrı test edilmelidir.

IPv6 proxy ile AAAA kaydı olmayan bir siteye istek gönderdiğinizde karşılaşacağınız şey sağlayıcının yapısına göre değişir:

• Proxy yalnızca IPv6 çıkış yapıyorsa bağlantı kurulamaz; istemcide zaman aşımı ya da 502 benzeri bir hata görürsünüz.
• Proxy çift yığınlı (dual-stack) çalışıyorsa hedefe IPv4 adresinden çıkabilir. Bu durumda bağlantı kurulur ama site IPv6 adresini değil, proxy'nin IPv4 adresini görür. Satın aldığınız adres havuzundan faydalanmıyorsunuzdur.

İkinci durum sessiz olduğu için daha çok gözden kaçar. İşe başlamadan önce çıkış adresinin gerçekten hangi protokolden geldiğini kontrol etmek bu yüzden önemlidir.

IPv6 desteği nasıl test edilir?#

Test iki aşamalıdır: önce hedef sitenin IPv6 adresi var mı, sonra proxy o adrese IPv6 üzerinden çıkıyor mu.

1. Hedefte AAAA kaydı var mı? Linux ve macOS'ta dig, Windows'ta nslookup kullanılır:

# Linux / macOS
dig AAAA ornek.com +short

# Windows
nslookup -type=AAAA ornek.com

Komut bir veya daha fazla IPv6 adresi döndürüyorsa site IPv6 üzerinden erişilebilir durumdadır. Boş dönüyorsa IPv6 proxy bu hedef için uygun değildir.

2. Kendi bağlantınız IPv6 destekliyor mu? cURL'ün -6 seçeneği bağlantıyı yalnızca IPv6 üzerinden kurmaya zorlar:

curl -6 https://ornek.com -o /dev/null -s -w "%{http_code}\n"

3. Proxy hangi protokolden çıkıyor? İstemci ile proxy arasındaki bağlantı çoğu zaman IPv4'tür; önemli olan proxy'nin hedefe çıkarken kullandığı adrestir. Bunu görmek için çıkış adresini döndüren iki farklı servisi kullanabilirsiniz:

# Yalnızca IPv4 adresi döndürür
curl -x "http://kullanici:parola@pr.proxynet.io:8000" https://api.ipify.org

# IPv6 varsa IPv6, yoksa IPv4 adresi döndürür
curl -x "http://kullanici:parola@pr.proxynet.io:8000" https://api64.ipify.org

IPv6 proxy kullanıyorsanız ikinci komut iki nokta üst üsteli bir adres döndürmelidir. Nokta ile ayrılmış bir adres görüyorsanız proxy hedefe IPv4 üzerinden çıkıyordur. cURL'ün diğer proxy seçenekleri için cURL ile Proxy Nasıl Kullanılır? yazımıza bakabilirsiniz.

Siteler IPv6 adreslerini neden blok halinde engeller?#

IPv4'te bir ev bağlantısı genellikle tek bir genel IP adresi alır; bu adresi engellemek o bağlantıyı engellemek anlamına gelir. IPv6'da ise durum farklıdır. Standart uygulamada bir yerel ağa /64 uzunluğunda bir blok verilir. Bu tek blok, 18 kentilyondan fazla adres içerir ve bağlantının sahibi bu adreslerin herhangi birini dilediği an kullanabilir.

Bu durumda tek bir IPv6 adresini engellemek hiçbir işe yaramaz: engellenen kişi aynı bloktan yeni bir adres alır. Bu yüzden hız sınırı ve engelleme uygulayan sistemler IPv6 trafiğini genellikle /64 bloğu düzeyinde, bazen de /56 veya /48 gibi daha geniş bloklar düzeyinde gruplar.

Proxy kullanıcısı için sonucu şudur:

• Aynı /64 bloğundan gelen yüzlerce adres, site gözünde tek bir ziyaretçi gibi görünebilir. Adres sayısının fazlalığı, istekleri gerçekten farklı kaynaklara dağıttığınız anlamına gelmez.
• Bir adres engellendiğinde bütün blok etkilenebilir. Aynı bloğu paylaşan diğer adresleriniz de hız sınırına takılabilir.
• Farklı bloklardan adres almak önemlidir. IPv6 proxy seçerken sağlayıcının adresleri tek bir /64 bloğundan mı yoksa farklı bloklardan mı verdiğini sormak gerekir.

Bu yüzden "IPv6 proxy daha anonimdir" ya da "IPv6 adresleri engellenmez" gibi genellemeler doğru değildir. IPv6'nın avantajı adres bolluğu ve maliyettir; sitenin sizi nasıl değerlendirdiği ise bloğun yapısına bağlıdır.

IPv6 proxy nerede avantajlıdır?#

• IPv6 destekleyen büyük platformlarda çok hesaplı işler. Sosyal medya ve arama platformlarının çoğu IPv6 destekler. Her hesaba ayrı bir adres ayırmanın maliyeti IPv6'da düşüktür. Bu tür işlerin kurgusu sosyal medya proxy çözümü sayfamızda.
• Adres sayısının belirleyici olduğu testler. Bir uygulamanın farklı kaynaklardan gelen isteklere nasıl davrandığını görmek için çok sayıda adres gerektiğinde.
• Kendi altyapınızın IPv6 uyumluluğunu denemek. Sitenizin veya API'nizin IPv6 üzerinden doğru yanıt verdiğini dışarıdan kontrol etmek.
• Maliyetin öncelikli olduğu, hedeflerin bilindiği işler. Hedef listeniz sabitse ve hepsi AAAA kaydına sahipse, aynı bütçeyle daha geniş bir adres havuzu kurulur.

Bu senaryolar için IPv6 Proxy sayfamızdaki paketlere bakabilirsiniz.

IPv4 proxy nerede gereklidir?#

• Hedef listesi karışık veya değişken olan veri toplama işleri. Web scraping (veri kazıma) yaptığınız siteleri önceden bilemiyorsanız ya da liste sürekli değişiyorsa, IPv4 her hedefte çalışan tek seçenektir. Kazıma işlerinin kurgusu veri kazıma çözümü sayfamızda.
• Yerel e-ticaret siteleri ve fiyat karşılaştırma. Türkiye'deki pek çok orta ölçekli e-ticaret sitesi yalnızca IPv4 üzerinden hizmet verir.
• Oyun sunucuları ve eski protokoller. Oyun sunucularının ve eski masaüstü yazılımlarının önemli kısmı IPv4 üzerinde çalışır.
• IPv6 bağlantısı olmayan istemci ortamları. Proxy'nin çıkışı IPv6 olsa bile kullandığınız araç veya ağ IPv6 adreslerini desteklemiyorsa sorun çıkabilir.

Uyumluluk öncelikliyse IPv4 Proxy paketleri doğru başlangıç noktasıdır. Yüksek hızlı ve sabit IPv4 adresleri için Datacenter Proxy seçeneğine de göz atabilirsiniz; datacenter IP'lerinin residential IP'lerden farkını Residential ve Datacenter Proxy Farkı yazımızda anlattık.

Sık yapılan hatalar#

• Hedefin AAAA kaydını kontrol etmeden IPv6 paketi almak. En yaygın hata budur. Birkaç saniyelik bir dig sorgusu bu sorunu baştan önler.
• Çift yığınlı proxy'nin IPv4'e düştüğünü fark etmemek. Bağlantı çalışıyor diye IPv6 adresinden çıktığınızı varsaymayın; api64.ipify.org gibi bir servisle çıkış adresini doğrulayın.
• Adres sayısını kaynak çeşitliliği sanmak. Aynı /64 bloğundan gelen yüz adres, hız sınırı açısından çoğu zaman tek bir kaynak gibi değerlendirilir.
• İstemci yazılımının IPv6 adres biçimini desteklemediğini atlamak. Bazı eski araçlar köşeli parantezli IPv6 adreslerini ([2001:db8::1]:8080) doğru ayrıştırmaz. Proxy'ye alan adıyla bağlanmak bu sorunu ortadan kaldırır.
• IPv6'yı gizlilik katmanı gibi görmek. Protokol sürümü anonimlik sağlamaz. Tarayıcı parmak izi, çerezler ve hesap bilgisi IPv4'te nasıl çalışıyorsa IPv6'da da öyle çalışır.

Karar rehberi#

Sık sorulan sorular#

IPv6 proxy IPv4 sitelere bağlanabilir mi?#

Yalnızca IPv6 çıkış yapan bir proxy, IPv4 adresi olan bir siteye bağlanamaz. Bazı sağlayıcılar çift yığınlı çalışır ve bu durumda hedefe IPv4 adresinden çıkar; bağlantı kurulur ama site IPv6 adresinizi görmez. Sağlayıcınızın hangi yapıyı kullandığını çıkış adresi testiyle doğrulayın.

IPv6 proxy daha hızlı mı?#

Protokol sürümü tek başına belirgin bir hız farkı yaratmaz. Hızı proxy sunucusunun konumu, hat kalitesi ve hedefe olan mesafe belirler. Bazı ağlarda IPv6 yolu IPv4'ten kısa, bazılarında uzun olabilir.

Bir sitenin IPv6 desteklediğini tarayıcıdan anlayabilir miyim?#

Tarayıcı iki protokolü de destekliyorsa hangisini kullandığını size göstermez. En güvenilir yol, alan adının AAAA kaydını dig veya nslookup ile sorgulamaktır.

/64 bloğu ne demektir?#

IPv6 adresinin ilk 64 bitinin sabit, son 64 bitinin serbest olduğu adres grubudur. Standart uygulamada bir yerel ağa bir /64 bloğu verilir. Siteler IPv6 trafiğini değerlendirirken genellikle bu bloğu tek bir kaynak gibi ele alır.

Türkiye'de IPv6 kullanımı yaygın mı?#

Kullanım oranı operatöre ve ağ türüne göre değişir ve zamanla artar. Güncel ve ülke bazında bir oran için Google'ın IPv6 istatistik sayfası gibi ölçüm yapan kaynaklara bakmak gerekir. Proxy seçiminde asıl belirleyici olan kullanıcıların değil, hedef sitelerin desteğidir.

Aynı proxy hem IPv4 hem IPv6 verebilir mi?#

Evet, çift yığınlı proxy'ler iki protokolde de çıkış yapabilir. Hangi protokolün kullanılacağını genellikle hedefin DNS kayıtları ve sağlayıcının ayarları belirler. İhtiyacınıza göre ayrı ayrı IPv4 ve IPv6 adresleri almak kontrolü size bırakır.

Özetle#

IPv4 her sitede çalışır ama adresleri kıt ve pahalıdır; IPv6 geniş ve ekonomik bir adres havuzu sunar ama yalnızca IPv6 destekleyen hedeflerde işe yarar. Seçimden önce hedeflerin AAAA kaydını kontrol edin, proxy'nin gerçekten IPv6 adresinden çıktığını doğrulayın ve sitelerin IPv6 trafiğini tek adres yerine blok halinde değerlendirdiğini hesaba katın. Proxy türlerinin genel resmi için Proxy Sunucu Nedir ve Nasıl Çalışır? yazımıza, paketler için IPv4 Proxy ve IPv6 Proxy sayfalarımıza göz atabilirsiniz. Özel adres ihtiyacınız varsa Özel Proxy yazımız da yardımcı olur.