Bir sitenin üyelik formunu dolduruyorsunuz. Önce "Ben robot değilim" kutusunu işaretliyorsunuz, sonra sitenin kurallarına uyan bir şifre bulmak için birkaç dakika uğraşıyorsunuz. Gönder'e bastığınızda sayfa "CAPTCHA doğrulaması başarısız oldu. Lütfen tekrar deneyin." diyor. Sayfayı yukarı kaydırınca kutudaki işaretin kaybolduğunu görüyorsunuz. Kutuda artık "Doğrulamanın süresi doldu. Onay kutusunu tekrar işaretleyin." yazıyor.
Bu yazıda CAPTCHA'nın ne demek olduğunu, o kutunun arkasında neyin çalıştığını ve reCAPTCHA v2 ile v3'ün farkını anlatıyoruz. Ardından sık görülen hata mesajlarının ne anlama geldiğini açıklıyor, sırayla denenecek adımları veriyoruz. Böylece sorunun tarayıcınızda mı, ağınızda mı yoksa sitede mi olduğunu ayırt edebilirsiniz.
CAPTCHA ne demek?
CAPTCHA, İngilizce "Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart" ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçesi, bilgisayarları ve insanları birbirinden ayırmak için yapılan, tamamen otomatik ve herkese açık bir Turing testidir. Adını matematikçi Alan Turing'den alan Turing testi, bir makinenin kendini insan olarak kabul ettirip ettiremeyeceğini sınar. CAPTCHA bu fikri tersine çevirir: testi bilgisayar sorar, insanın geçmesi ve programın takılması beklenir.
CAPTCHA'yı üyelik ve giriş formlarında, şifre sıfırlama sayfalarında, yorum kutularında ve ödeme sayfalarında görürsünüz. Buradaki görevi, topluca sahte hesap açan, spam gönderen ya da binlerce şifre deneyen programları durdurmaktır. En sık dört biçimde görünür:
- Bozuk yazı: Eğri büğrü bir resimdeki harf ve rakamları kutuya yazarsınız. "CAPTCHA kodu" denince kastedilen budur.
- Resim görevleri: Örneğin içinde otobüs olan bütün kareleri seçmeniz istenir.
- Onay kutusu ya da kaydırıcı: "Ben robot değilim" kutusuna bir kez tıklarsınız ya da bir tutamacı sağa sürüklersiniz.
- Görünmez puan: Arka planda hesaplanır, siz hiçbir şey görmezsiniz.
Birçok sitede bu dört biçim aynı kontrolün basamaklarıdır: şüphe arttıkça sizden istenen iş de artar. Bu kararın nasıl verildiğini CAPTCHA türleri ve hangi durumda tetiklendikleri yazısında, kararın arkasındaki sinyalleri de CAPTCHA'nın neden çıktığını anlatan yazımızda ele aldık.
CAPTCHA arka planda nasıl çalışır?
Doğrulama kutusu çoğu zaman sitenin bir parçası değildir; başka bir şirketin sunucularından yüklenen küçük bir penceredir. Google'ın reCAPTCHA'sında tıklamanızla formun kabul edilmesi arasında şu adımlar işler:
- Sayfa kutuyu Google'dan yükler. Kutu
www.google.com/recaptchaadresinden ya da yedek adreswww.recaptcha.netüzerinden gelir. Bir eklenti ya da ağ filtresi bu adresi engellerse kutu hiç görünmez. - Kutu tarayıcınızdan sinyal okur. Fare imlecinin nasıl hareket ettiği, tarayıcıda hangi çerezlerin bulunduğu ve tarayıcının kendini nasıl tanıttığı bu sinyallerden birkaçıdır. Sinyallerin nasıl karara dönüştüğünü Bot Tespiti Nasıl Yapılır? yazısında anlattık.
- Şüphe varsa görev verir. Görev genellikle kareler hâlinde dizilmiş resimlerdir; yanında sesli bir seçenek de bulunur.
- Size tek kullanımlık bir onay kodu verilir. Bu koda token denir. Bankanızın SMS ile gönderdiği şifre gibi çalışır: kısa sürede geçersiz olur ve yalnız bir kez işe yarar.
- Site bu kodu Google'a sorar. Gönder'e bastığınızda sitenin sunucusu token'ı Google'a iletir. Google'ın yanıt doğrulama belgesine göre her token iki dakika geçerlidir ve yalnız bir kez doğrulanabilir.
- Site formu kabul eder ya da kendi hata mesajını gösterir.
Sorun çoğu zaman 5. adımda çıkar. Kutuyu işaretlemenizle Gönder'e basmanız arasında iki dakikadan fazla geçerse ya da çift tıklama veya geri tuşu yüzünden aynı kod ikinci kez giderse doğrulama başarısız olur.
reCAPTCHA nedir, v2 ile v3 arasında ne fark var?
reCAPTCHA, Google'ın CAPTCHA hizmetidir. Siteler iki ana sürümden birini seçer.
reCAPTCHA v2: onay kutusu
Sürüm 2, "Ben robot değilim" kutusudur. Birçok ziyaretçi tek tıkla geçer; kutu emin olamazsa sizden otobüs ya da bisiklet olan bütün resimleri seçmenizi ister. v2'nin görünmez bir türü de vardır: ekranda kutu yoktur, resim görevi yalnız şüphe olduğunda açılır.
reCAPTCHA v3: görünmez puan
Sürüm 3 hiç görev göstermez. Yaptığınız her işlem için 0,0 ile 1,0 arasında bir puan hesaplar. Google'ın v3 belgesine göre (Eylül 2026'da kontrol edildi) 1,0 büyük olasılıkla bir insanı, 0,0 büyük olasılıkla bir botu gösterir ve siteler işe 0,5 eşiğiyle başlayabilir. Puan sitenin belirlediği eşiğin altında kalırsa site formu reddedebilir ya da ek bir adım isteyebilir. Hiç bulmaca görmeden "doğrulama başarısız oldu" mesajını almanızın nedeni budur. Köşedeki küçük reCAPTCHA rozeti ya da sayfadaki "Bu site reCAPTCHA ile korunmaktadır" gibi bir satır, görünmez bir sürümün kullanıldığını gösterir.
Google, Nisan 2026'da reCAPTCHA'yı Google Cloud Fraud Defense adlı daha geniş bir ürünün parçası yaptı. Google'a göre sitelerin mevcut reCAPTCHA anahtarları ve kurulumları olduğu gibi kalıyor, yani ekranda gördüğünüz kutu değişmiyor.
recaptcha.net nedir?
www.recaptcha.net, aynı reCAPTCHA'yı ikinci bir adresten sunar. Google'ın reCAPTCHA SSS sayfası, kullanıcıları www.google.com adresine erişemeyen sitelerin bu adresi kullanabileceğini söyler. Casus yazılımla bir ilgisi yoktur. iPhone'unuzun gizlilik raporunda görünüyorsa, açtığınız bir site CAPTCHA'sını oradan yüklemiştir.
Yandex SmartCaptcha nedir?
SmartCaptcha, Yandex'in CAPTCHA hizmetidir. Görev türlerini anlatan belgesine göre ana görev bir "Ben robot değilim" onay kutusu ya da bir kaydırıcıdır. Deneme şüpheli görünürse ikinci bir görev gelir: bozuk yazıyı kutuya yazmak, simgeleri sırayla işaretlemek ya da bir resmi kaydırıcıyla yeniden birleştirmek. Aşağıdaki adımların çoğu SmartCaptcha için de geçerlidir.
Cloudflare'in "İnsan olduğunuz doğrulanıyor" ekranı ve Turnstile kutusu ise ayrı bir sistemdir. Onları Cloudflare İnsan Olduğunuz Doğrulanıyor Hatası yazısında anlattık.
CAPTCHA hata mesajları ne anlama gelir?
Kutunun içinde çıkan "Doğrulamanın süresi doldu. Onay kutusunu tekrar işaretleyin." gibi mesajlar Google'dan gelir. Formun çevresindeki "Invalid Captcha" ya da "Captcha Required" gibi mesajları ise her site kendisi yazar. Bu yüzden aynı sorun farklı sitelerde farklı cümlelerle karşınıza çıkar.
| Mesaj | Anlamı | Sorun genelde nerede? | İlk adım |
|---|---|---|---|
| "Doğrulamanın süresi doldu", "Invalid-Expired Captcha", "timeout-or-duplicate" | Kod iki dakikadan eski ya da daha önce kullanılmış | Sizde: form uzun süre açık kaldı, Gönder'e iki kez basıldı | Kutuyu yeniden işaretleyin, bir kez gönderin |
| "Captcha Required", "CAPTCHA doğrulaması gereklidir", "Bu alan zorunludur" | Form kod olmadan gönderildi | Sizde ya da kutuyu engelleyen tarayıcıda | Kutuyu işaretleyin ya da reklam engelleyiciyi duraklatın |
| "CAPTCHA doğrulaması başarısız oldu" | Kodun süresi dolmuş, kod tekrar kullanılmış ya da puan düşük kalmış | Sizde, ağınızda (paylaşılan IP, VPN) ya da sitede | Kutuyu yeniden işaretleyin, bir kez gönderin, sonra VPN'i kapatın |
| "Invalid Captcha", "Geçersiz Captcha", "Incorrect Captcha" | Yazılan metin yanlış ya da kod bozuk | Sizde ya da yarım yüklenen kutuda | Yeni resim isteyin, dikkatle yazın |
| "reCAPTCHA hizmetiyle bağlantı kurulamadı", durmadan dönen çember | Google'ın adresine ulaşılamıyor | Tarayıcıda ya da ağ filtresinde | Gizli pencereyi, sonra başka bir ağı deneyin |
| "Site sahibinin görmesi gereken HATA: Site anahtarı için geçersiz alan" | reCAPTCHA yanlış kurulmuş | Sitede | Siteye ekran görüntüsü gönderin |
"CAPTCHA doğrulaması başarısız oldu"
İngilizce sitelerde "CAPTCHA verification failed" diye çıkar. Site kodunuzu Google'a sormuş ve net bir "evet" alamamıştır. Onay kutulu formlarda nedeni büyük olasılıkla kodun süresinin dolması ya da kodun tekrar kullanılmasıdır. v3'ün görünmez puanını kullanan sitelerde ise ziyaretiniz eşiğin altında kalmıştır; ilk bakılacak yer ağınızdır.
"Captcha Required" ve "CAPTCHA doğrulaması gereklidir"
Form siteye onay kodu olmadan ulaşmıştır: ya kutuyu işaretlemeden Gönder'e bastınız ya da kutu hiç yüklenmedi. Bazı siteler aynı durumu "Bu alan zorunludur" diye gösterir. Sayfada hiç kutu yoksa bir reklam engelleyiciden ya da gizlilik eklentisinden şüphelenin.
"Invalid Captcha", "Incorrect Captcha" ve "Geçersiz Captcha"
Resimdeki kodu yazmanızı isteyen formlarda, yazdığınız metin resimdekiyle eşleşmemiştir. Onay kutulu formlarda ise kod siteye bozuk ya da boş ulaşmıştır.
"Doğrulamanın süresi doldu" ve "timeout-or-duplicate"
Onayın süresi dolunca kutu işaretinizi kaldırır ve "Doğrulamanın süresi doldu. Onay kutusunu tekrar işaretleyin." satırını gösterir. İngilizce arayüzde bu satır "Verification expired. Check the checkbox again." olarak çıkar. "timeout-or-duplicate" ise site çok eski ya da daha önce kullanılmış bir kod gönderdiğinde Google'dan dönen cevaptır; bazı siteler bu cevabı olduğu gibi ekrana basar.
"reCAPTCHA hizmetiyle bağlantı kurulamadı" ya da hiç yüklenmeyen kutu
Kutu bu satırın ardından internet bağlantınızı kontrol edip sayfayı yeniden yüklemenizi ister; İngilizce arayüzde "Cannot contact reCAPTCHA. Check your connection and try again." yazar. Tarayıcınız Google'ın sunucularına ulaşamıyordur. Nedeni genellikle bir eklenti, kapalı JavaScript ya da iş yeri veya okul ağındaki bir filtredir.
"Site sahibinin görmesi gereken HATA"
Kutuda "Site sahibinin görmesi gereken HATA: Site anahtarı için geçersiz alan" gibi bir satır görüyorsanız (İngilizcesi "ERROR for site owner: Invalid domain for site key") site reCAPTCHA'yı yanlış kurmuştur. Tarayıcınızda yapacağınız hiçbir şey bunu düzeltmez. Siteye bir ekran görüntüsü gönderin.
CAPTCHA doğrulaması neden başarısız olur?
Nedenler üç grupta toplanır: tarayıcınız, ağınız ve site.
Tarayıcınız. Reklam engelleyiciler ve gizlilik eklentileri başka şirketlerin sunucularından yüklenen kodları engeller; CAPTCHA kutusu da bunlardan biridir. JavaScript kapalı ya da sıkı ayarlar bütün çerezleri engelliyor olabilir. Google'ın reCAPTCHA yardım sayfası da masaüstünde yalnız Chrome, Firefox, Safari ve Edge'in son iki ana sürümünü desteklediğini belirtir.
Ağınız. Yurt, iş yeri ve birçok mobil bağlantıda kalabalık bir grup aynı IP adresini paylaşır. Bu kişilerden bazıları otomatik araç kullanıyorsa o adresteki herkesin puanı düşebilir (CGNAT Nedir?). VPN'lerin çıkış adresleri de aynı şekilde birçok kişi arasında paylaşılır ve daha sık kontrole takılır (VPN veya Proxy Algılandı Hatası). Kısa sürede çok sayıda deneme yapmak da puanı düşürür.
Site. Yanlış girilmiş bir site anahtarı, sitenin reCAPTCHA ayarlarına eklenmemiş bir alan adı ya da kendini iki kez gönderen bir form her ziyaretçide hata verir. Her Google aramasında yeniden çıkan kutu ise ayrı bir konudur; onu Google Olağandışı Trafik Hatası yazısında anlattık.
CAPTCHA doğrulaması başarısız olunca sırayla ne denenir?
- Sayfayı yenileyin ve kutuyu en son işaretleyin. Bütün alanları doldurun, "Ben robot değilim" kutusunu en sonda işaretleyin ve iki dakika içinde Gönder'e bir kez basın.
- Reklam engelleyiciyi bu site için duraklatın. Engelleyicilerin çoğunda araç çubuğundaki simgeye tıklayınca o siteye özel bir aç/kapat düğmesi çıkar. Denemek için gizli pencere açın; orada eklentiler genellikle kapalıdır (Chrome: üç nokta menüsü > Yeni Gizli pencere).
- JavaScript'e izin verin. Chrome'da Ayarlar > Gizlilik ve güvenlik > Site ayarları > JavaScript yolunu izleyin ve en azından bu site için izin verin.
- Tarayıcıyı güncelleyin. Güncellemeyi tarayıcı menüsündeki "Hakkında" sayfasından yapabilirsiniz.
- VPN'i kapatın. VPN uygulamasını ya da eklentisini kapatıp formu yeniden yükleyin.
- Başka bir ağ deneyin. Wi-Fi yerine mobil veri kullanın. Form bu kez geçerse, sorun büyük olasılıkla ilk ağın IP adresindeydi. Adresinizi değiştirmenin yollarını IP Adresi Nasıl Değiştirilir? yazısında bulabilirsiniz.
- reCAPTCHA kullanan başka bir sayfayı deneyin. Kutu başka yerde çalışıp yalnız burada takılıyorsa sorun sitededir. Sitenin destek ekibine ekran görüntüsünü, hatanın saatini ve tarayıcınızın adını gönderin.
Resimleri göremiyor ya da sesi duyamıyorsanız ne yapmalısınız?
reCAPTCHA resim görevinde, resimlerin altındaki kulaklık simgesine ("Sesli sınama al") tıklayın. Ardından ÇAL düğmesine basın ve duyduğunuz rakamları yazın. Google'ın yardım sayfaları, reCAPTCHA'nın ChromeVox, JAWS, NVDA ve VoiceOver ekran okuyucularıyla çalıştığını belirtir.
Sesli görev de tam bir çözüm değildir. W3C'nin Inaccessibility of CAPTCHA notu (Aralık 2021), görsel testlerin görme engellileri, az görenleri ve disleksisi olanları dışarıda bıraktığını anlatır. Nota göre sesli testler de işitme engellileri, az işitenleri ve hem görme hem işitme engeli olanları dışarıda bırakır. İkisi de işinize yaramıyorsa bir "çözücü" eklenti kurmak yerine siteden telefon araması ya da e-posta bağlantısı gibi başka bir doğrulama isteyin.
CAPTCHA ve benzeri kontroller nerelerde karşınıza çıkar?
- Google arama: "Olağandışı trafik" sayfası çıkar. Nedenleri Google Olağandışı Trafik Hatası yazısında.
- Cloudflare: "İnsan olduğunuz doğrulanıyor" ekranı gelir. Ayrıntısı Cloudflare İnsan Olduğunuz Doğrulanıyor Hatası yazısında.
- YouTube: Oturum açıp bot olmadığınızı doğrulamanız istenir. Ne yapacağınızı YouTube Bot Olmadığınızı Doğrulayın Hatası yazısında anlattık.
- Doğrudan engel: Site size kutu göstermeden girişinizi reddeder. Bu sayfayı Sorry, You Have Been Blocked Hatası yazısında ele aldık.
- "Access Denied": Referans numarası veren bir ret sayfasıdır. Ne anlama geldiği Access Denied Hatası yazısında.
- VPN uyarıları: Bazı siteler VPN adresini test etmek yerine doğrudan reddeder. Bu durum VPN veya Proxy Algılandı Hatası yazısının konusu.
- Yazılımla veri toplayan işletmeler: Burada CAPTCHA bir dur işaretidir. Meşru yol şudur: istekleri yavaşlatmak, resmî API'yi kullanmak ve site sahibinden izin almak. Bu işin nasıl kurulduğunu veri kazıma sayfamızda gösteriyoruz. Hiçbir proxy ya da araç CAPTCHA'yı ortadan kaldırmaz; bunu denemek için de kullanılmamalıdır.
Sık yapılan hatalar
- "CAPTCHA çözücü" eklenti kurmak. Bu eklentiler genellikle bankanız ve e-postanız dahil her sitedeki verilerinizi okuma ve değiştirme izni ister.
- Gönder'e üst üste basmak. Kod yalnız bir kez işe yarar; ikinci tıklama zaten kullanılmış kodu gönderir.
- Formu doldurmadan önce kutuyu işaretlemek. Formu yavaş doldurursanız iki dakika dolabilir.
- Geri tuşuyla dönüp yeniden göndermek. Tarayıcı, zaten doğrulanmış kodu tekrar gönderebilir.
- Sorunu çözmek için VPN açmak. Paylaşılan bir VPN adresi genellikle daha sık kontrole takılır. VPN'in neyi değiştirdiğini Proxy ve VPN Farkı yazısında anlattık.
- Komut yapıştırmanızı isteyen bir doğrulamaya uymak. Gerçek bir CAPTCHA size Windows+R tuşlarına basmanızı ya da bir terminale metin yapıştırmanızı asla söylemez. Sahte doğrulama sayfaları kötü amaçlı yazılım kurmak için bu adımı kullanır.
Karar rehberi
| İhtiyaç | Öneri |
|---|---|
| Kutu işaretliydi ama Gönder'e basınca "süresi doldu" çıktı | Sayfayı yenileyin, kutuyu en son işaretleyin, iki dakika içinde bir kez gönderin |
| Kutu hiç görünmüyor ya da dönüp duruyor | O sitede engelleyicileri duraklatın, JavaScript'e izin verin, tarayıcıyı güncelleyin |
| Görev çıkmadan "doğrulama başarısız oldu" diyor, VPN açık | VPN'i kapatın ya da mobil veriyle deneyin |
| Hata yalnız bir sitede çıkıyor ya da kutuda "Site sahibinin görmesi gereken HATA" yazıyor | Sitenin destek ekibine ekran görüntüsü gönderin |
| Resimleri göremiyor ya da sesi duyamıyorsunuz | Sesli görevi deneyin, olmazsa siteden başka bir doğrulama isteyin |
Bunların dışındaki durumlarda yukarıdaki numaralı adımları sırayla izleyin.
Sıkça sorulan sorular
CAPTCHA ne işe yarar?
Sahte hesap açan, spam gönderen ya da çalınmış şifreleri deneyen botları form aşamasında durdurur. Amacı sizi yargılamak değil, siteyi ve kullanıcılarını korumaktır; gerçek ziyaretçilerin de onu görmesi bu yüzdendir.
CAPTCHA kodu nedir?
Bazı formların yazmanızı istediği, bir resmin içindeki bozuk harf ve rakam dizisidir. Büyük ve küçük harf ayrımının önemli olup olmadığı siteye göre değişir. Kodu okuyamıyorsanız resmin yanındaki yenileme düğmesine basın.
recaptcha.net nedir, iPhone'umda neden görünüyor?
Google, reCAPTCHA'yı bu yedek adresten de sunar. Apple'ın Uygulama Gizlilik Raporu, iOS 15.2 ve sonrasında Ayarlar > Gizlilik ve Güvenlik altında bulunur. Rapor, son yedi günde uygulamaların içinde ziyaret ettiğiniz web sitelerinin bağlandığı alan adlarını listeler.
"timeout-or-duplicate" ne demek?
Onay kodu iki dakikadan eskiyse ya da daha önce doğrulanmışsa Google siteye bu cevabı gönderir. Size konmuş bir engel değildir. Formu yenileyin, kutuyu en son işaretleyin ve Gönder'e bir kez basın.
CAPTCHA yüklenmiyor, kutu hiç çıkmıyor. Ne yapmalıyım?
O site için reklam engelleyicinizi duraklatın, JavaScript'e izin verin ve önce gizli pencereyi, ardından başka bir ağı deneyin. Kutu başka sitelerde çalışıp bu sitede çalışmıyorsa sorun büyük olasılıkla sitenin kurulumundadır.
"Ben robot değilim" kutusuna tek tık neden yetiyor?
Test yalnız o tıklamadan ibaret değildir. Kutu, siz tıklamadan önce ve tıkladığınız sırada tarayıcınızdan ve bağlantınızdan sinyal okur. Olağandışı bir şey görmezse sizi geçirir, görürse bir resim ya da ses görevi açar.
Özet
CAPTCHA, sitelerin formlarında insanı programdan ayıran kısa bir testtir. Doğrulama çoğu zaman şu nedenlerle başarısız olur: süresi dolmuş ya da iki kez gönderilmiş bir onay kodu, kutuyu engelleyen bir eklenti ya da puanı düşüren paylaşılan bir IP adresi. Sayfayı yenileyin, kutuyu en son işaretleyin, formu bir kez gönderin ve engelleyicinizi duraklatın; kutuda "Site sahibinin görmesi gereken HATA" yazıyorsa durumu siteye bildirin. Ekibiniz iş için IP adresleriyle çalışıyorsa adres türlerini proxy hizmetleri sayfamızda anlatıyoruz.
