Schema Markup Nedir? JSON-LD ile Yapılandırılmış Veri

Yayın tarihi:

13 dk okuma

Acar Diveroli
Yazar: Acar Diveroli
Mavi başlık şeridi, büyük süslü parantezler ve anahtar satırlarıyla kalın bir JSON-LD belge bloğu; çevrede soluk kodlar

Bir yemek tarifi arıyorsunuz ve sonuçlardan birinin başlığının altında yıldız puanı ile pişirme süresi görünüyor. Bir ürün arıyorsunuz ve daha tıklamadan fiyatını ve "stokta" bilgisini görüyorsunuz. Ya da kendi sitenizdeki bir eklenti ürün şeması eklediğini söylüyor ve Search Console'da uyarılar içeren bir satıcı girişleri raporu beliriyor. Üçünün arkasında da schema markup vardır: sayfanın kodunda duran, ziyaretçinin hiç görmediği etiketli bilgiler.

Bu yazıda schema markup'ın ne olduğunu anlatıyor, üç biçimi karşılaştırıyor ve bir JSON-LD bloğunun nasıl ekleneceğini iki resmî doğrulama aracında test ettiğimiz bir örnekle gösteriyoruz. Google'ın Kasım 2026 itibarıyla hangi zengin sonuçları hâlâ gösterdiğini, sıralama ve yapay zekâ cevapları hakkında ne söylediğini, spam kurallarını ve işaretlemenin neden ülkeye göre değişebildiğini de ele alıyoruz.

Schema markup nedir?

Schema markup, bir sayfadaki ürün, makale, etkinlik ya da işletme gibi şeyleri schema.org adresinde yayımlanan ortak sözlükle tarif eden koddur. İnsan, düğmenin yanındaki sayının fiyat olduğunu bilir; program ise yalnız metin görür. İşaretleme bunu açıkça söyler: bu bir Product, bir Offer'ı var ve bu teklifin price değeri EUR cinsinden 24,90.

schema.org'u Google, Microsoft, Yahoo ve Yandex kurdu; proje 2011'den beri açık biçimde geliştiriliyor ve bugün bir W3C topluluk grubu üzerinden yürüyor. 17 Kasım 2026'da sözlükte 826 tür ve 1.540 özellik vardı. Tür, tarif edilen şeyin ne olduğunu söyler (Product, Article, LocalBusiness, Event); özellikler o şeyin alanlarıdır (name, author, openingHours). Bazı özelliklerin değeri de başka bir türdür; örneğin offers alanı bir Offer taşır.

Sözlük ortak olduğu için aynı işaretleme bloğunu yalnız Google değil, schema.org'u tanıyan her arama motoru ve araç okuyabilir.

Schema markup ile yapılandırılmış veri aynı şey mi?

SEO'da pratikte evet: iki terim de web sayfasındaki aynı etiketli veriyi anlatır. Yapılandırılmış veri genel bir kavramdır: bilgiyi serbest metin yerine adlandırılmış alanlarda tutmak demektir, tıpkı bir formla bir mektup arasındaki fark gibi. Schema markup ise schema.org sözlüğüyle yazılmış yapılandırılmış veridir; Google da "yapılandırılmış veri" derken bunu kasteder.

Kelimenin iki başka kullanımı kafa karıştırır. Veritabanı şeması bir veritabanının tablolarını tarif eder; JSON Schema ise JSON belgelerinin yapısını denetlemeye yarayan bir standarttır. İkisinin de arama sonuçlarıyla ilgisi yoktur.

JSON-LD, Microdata mı RDFa mı: hangi biçimi kullanmalısınız?

Platformunuz diğer ikisinden birini zaten doğru yazmıyorsa JSON-LD kullanın. Google üçünü de destekler ve geçerli oldukları sürece hepsini eşit derecede uygun sayar; ancak yapılandırılmış veriye giriş belgesinde uygulaması ve geniş ölçekte bakımı en kolay biçim olarak JSON-LD'yi önerir.

BiçimNerede durur?Güçlü yanıDikkat edilecek nokta
JSON-LDGörünen metinden ayrı tek bir <script> bloğundaÜretmesi, okuması ve iç içe yazması kolaySayfayla eş tutulmalı
MicrodataGörünen HTML'deki itemscope ve itemprop özniteliklerindeİnsanların gördüğü metnin üstünde dururŞablon değişince bozulabilir
RDFaGörünen HTML'deki typeof ve property özniteliklerindeschema.org dışındaki sözlüklere de uyarMicrodata kadar kırılgan

JSON-LD, bağlantılı veri (linked data) için kullanılan bir JSON biçimidir ve 2014'ten beri bir W3C standardıdır (1.1 sürümü Temmuz 2020'de yayımlandı). Aslında @ ile başlayan birkaç ayrılmış anahtarı olan sıradan bir JSON'dur. Bir mağazanın şablonu onu sayfayı dolduran ürün kaydından üretebilir. Google, sayfa yüklendikten sonra JavaScript'in eklediği JSON-LD'yi de okur; ancak ürünlerde bunun Alışveriş taramalarını seyrekleştirip daha az güvenilir hâle getirebileceği konusunda uyarır.

Schema markup adım adım nasıl eklenir?

Bir tür seçer, Google'ın istediği özellikleri doldurur, bloğu sayfaya koyar, test eder ve Search Console'da izlersiniz.

  1. Sayfaya uyan türü seçin. Ürün sayfası bir Product, blog yazısı bir Article, şube sayfası bir LocalBusiness'tır. Google'ın arama galerisi desteklediği özellikleri listeler; sayfaya uyan en belirli türü kullanın.
  2. Zorunlu ve önerilen özelliklere Google'ın o özellik için hazırladığı rehberde bakın. schema.org, Google'ın kullandığından çok daha fazla özellik listeler; Google ise Google Arama söz konusu olduğunda kendi belgelerinin esas alınmasını ister. Zorunlu bir özellik eksikse öğe zengin sonuçlara uygun olmaz.
  3. JSON-LD bloğunu sayfaya yazın, <head> ya da <body> içine. Bir içerik yönetim sistemi (CMS) kullanıyorsanız önce yerleşik bir ayar ya da eklenti arayın; değerleri sayfayı oluşturan veriden doldurun.
  4. Doğrulayın: Schema Markup Validator ve Zengin Sonuçlar Testi ile (aşağıda gösteriyoruz).
  5. Yayımlayın, sonra canlı bir URL'yi denetleyin: Search Console'daki URL Denetleme aracıyla Google'ın işaretlemeyi bulduğunu doğrulayın.
  6. Raporları izleyin. Zengin sonuç raporları Search Console'da Geliştirmeler bölümünde, ürün snippet'leri ve satıcı girişleri ise Alışveriş bölümünde durur. Bozulan bir şablon, geçersiz öğe sayısındaki ani artıştan anlaşılır.

JSON-LD örneği nasıl görünür?

Aşağıda bir ürün sayfası için eksiksiz bir blok var. Mağaza ve ürün hayalîdir; example.com belgelerde kullanılmak üzere ayrılmış bir alan adıdır.

html
<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Product",
  "name": "Example Steel Bottle 750 ml",
  "image": "https://example.com/img/steel-bottle-750.jpg",
  "description": "Double-walled steel water bottle, 750 ml.",
  "sku": "SB-750",
  "brand": { "@type": "Brand", "name": "Example Outdoor" },
  "offers": {
    "@type": "Offer",
    "url": "https://example.com/steel-bottle-750",
    "price": 24.90,
    "priceCurrency": "EUR",
    "availability": "https://schema.org/InStock"
  }
}
</script>
  • @context sözlüğü adlandırır, @type sayfanın neyle ilgili olduğunu söyler.
  • name, image ve description sayfada görünen bilgiyi tekrarlar.
  • offers bir Offer taşır: price ondalık ayırıcısı nokta olan düz bir sayıdır, priceCurrency ise sembol değil, üç harfli ISO 4217 kodudur.
  • availability InStock, OutOfStock ya da PreOrder gibi bir schema.org değeri alır.

Blok, ürünün kendi sayfasında durmalı ve içindeki her değeri alışveriş yapan kişi o sayfada da görebilmelidir.

Schema markup nasıl test edilir?

İki araçla test edin, çünkü ikisi farklı sorulara cevap verir: Schema Markup Validator işaretlemeyi schema.org sözlüğüne göre denetler, Google'ın Zengin Sonuçlar Testi ise Google'ın zengin sonuçlarına uygun olup olmadığına bakar. Yukarıdaki örneği 17 Kasım 2026'da iki aracın kod giriş alanına yapıştırdık.

schema.org'un yürüttüğü Schema Markup Validator, 0 hata ve 0 uyarıyla tek bir Product buldu. Bu araç 2021'de Google'ın eski Structured Data Testing Tool aracının yerini aldı; hem URL hem kod parçası kabul eder.

Google'ın Zengin Sonuçlar Testi "2 geçerli öğe algılandı" sonucunu verdi: ürün hem ürün snippet'lerine hem satıcı girişlerine uygundu. İkisinde de kritik olmayan iki sorun vardı:

  • Ürün snippet'leri: "review" alanı eksik (isteğe bağlı) ve "aggregateRating" alanı eksik (isteğe bağlı)
  • Satıcı girişleri: "hasMerchantReturnPolicy" alanı eksik (isteğe bağlı) ve "shippingDetails" alanı eksik (isteğe bağlı)

İsteğe bağlı, gerçekten isteğe bağlı demektir. Mağaza iade ve kargo bilgisini yayımlıyorsa bunları eklemeye değer; yorum alanları ise sayfada gerçek müşteri yorumları yoksa boş kalmalıdır.

Sonra örneği bilerek bozduk. Fiyatı Türkiye'de ve Avrupa'nın büyük kısmında alışık olduğumuz gibi "price": 24,90 diye yazınca doğrulayıcı "Hiçbir öğe algılanmadı" dedi ve tek bir JSON-LD hatası verdi: "}" veya nesne üyesinin adı eksik. Virgül değeri erken bitirdiği için yalnız fiyat değil, bütün blok geçersiz olur. "priceCurency" gibi tek harflik bir yazım hatasında ürün bulundu, ama bu özellik Offer için tanınmayan bir özellik olarak işaretlendi.

Zengin sonuçlar nedir, Google hangilerini hâlâ gösteriyor?

Zengin sonuçlar, yapılandırılmış veriden alınan ek bilgilerle gösterilen arama sonuçlarıdır: fiyat ve stok durumu, yorum yıldızları, içerik haritası (breadcrumb) ya da etkinlik tarihleri. İşaretleme sayfayı uygun hâle getirir, sonucu gösterip göstermemeye ise Google karar verir. Google, işaretleme bütün testlerden geçse bile zengin sonucun görüneceğini garanti etmez.

Liste değişiyor, bu yüzden bir türe emek vermeden önce kontrol edin. 17 Kasım 2026'da Google'ın arama galerisinde aralarında Article, Breadcrumb, Event, Job posting, Local business, Organization, Product, Recipe, Review snippet ve Video'nun da bulunduğu 25 özellik listeleniyordu. Bilinen birkaç tanesi ise artık yok:

Zengin sonuç17 Kasım 2026'daki durumuNe zamandan beri?
HowToGösterilmiyor, rehberi kaldırıldıEylül 2023
FAQ (SSS)Gösterilmiyor, rehberi kaldırıldı7 Mayıs 2026
Site bağlantıları arama kutusuGösterilmiyorKasım 2024
Kurs bilgisi, tahmini maaş, araç ilanıGösterilmiyorEylül 2025
BreadcrumbYalnız masaüstünde gösteriliyorOcak 2025
Ürün, satıcı girişi, yorum snippet'iGösteriliyorHâlâ destekleniyor

SSS zengin sonuçları Eylül 2023'te tanınmış kamu ve sağlık siteleriyle sınırlandırılmıştı; Google Mayıs 2026'da bunları tamamen kaldırdı. FAQPage işaretlemesi hâlâ geçerli bir schema.org türüdür, ama artık Google sonucunun altına soru eklemez.

Schema markup SEO'ya ve yapay zekâ cevaplarına yardımcı olur mu?

Schema markup, sayfayı zengin sonuçlara uygun hâle getirerek yardımcı olur; Google onu daha üst sıraya çıkmanın bir yolu olarak sunmaz. Fiyat ya da puan gösteren bir sonuç, arayan kişiye tıklamadan önce daha fazla bilgi verir; kazanç buradan gelir. Google'ın yönergeleri, yapılandırılmış veri nedeniyle verilen manuel işlemin zengin sonuçları kaldırdığını ama web aramasındaki sıralamayı etkilemediğini de açıkça söyler.

Yapay zekâ özelliklerinde ise Google'ın Temmuz 2026'da güncellenen üretken yapay zekâ araması rehberi, yapılandırılmış veriye fazla odaklanmayı yaygın yanılgılar arasında sayar: yapılandırılmış veri üretken yapay zekâ araması için gerekli değildir ve özel bir schema.org işaretlemesi eklemeniz gerekmez. Aynı rehber, zengin sonuçlar için işaretlemeyi kullanmaya devam etmenizi önerir. Yapay zekâ cevaplarında kaynak gösterilmek içeriğe ve olağan SEO çalışmasına bağlıdır; bu tarafı GEO Nedir? Yapay Zekâ Aramaları için SEO Rehberi yazısında anlattık.

Sayfanızdaki JSON-LD'yi başka kimler okur?

Sayfayı yükleyen her program okuyabilir, çünkü blok HTML'in içinde duran düz bir JSON'dur. Fiyat karşılaştırma siteleri, fiyat takip araçları, alışveriş akışı (feed) araçları ve bir kullanıcı adına sayfa açan yapay zekâ asistanları aynı bloğu alır. price ve availability gibi etiketli alanları güvenilir biçimde okumak, her tasarım değişikliğinde yeri değişen bir fiyatı sayfa düzeninin içinden bulmaktan çok daha kolaydır.

Fiyat takip araçlarının önce JSON-LD'ye bakması, yoksa sayfanın HTML'ine dönmesi bu yüzdendir; E-Ticarette Rakip Fiyat Takibi Nasıl Yapılır? yazısı bunu gösteriyor. Site sahibi için ders doğruluktur: işaretlemedeki yanlış bir fiyat, onu okuyan her araca taşınır. Makinenin okuyabilmesi, içeriğin serbestçe kullanılabileceği anlamına da gelmez; ürün açıklamaları, görseller ve yorumlar sitenin içeriği olmaya devam eder.

Hangi schema markup spam sayılır?

Ziyaretçinin göremediği ya da doğru olmayan bir şeyi tarif eden işaretleme, Google'ın yapılandırılmış veri yönergelerine aykırıdır. Sitelerin en sık takıldığı kurallar:

  • Yalnız görünen içeriği işaretleyin. Yalnız JSON-LD'de bulunan bir puan, fiyat ya da soru kurallara aykırıdır.
  • Sahte ya da açıklanmamış teşvikli yorum yok. Google bu kuralı Temmuz 2026'da ekledi: yorumlar gerçek deneyime dayanmalı; para, indirim ya da ücretsiz ürün karşılığında yazılan yorumlar bunu açıkça belirtmelidir.
  • Kendi işletmenize yorum yıldızı yok. LocalBusiness ve Organization için yorum yıldızları, yalnız başka işletmeler hakkında yorum toplayan sitelere açıktır.
  • Başka sitelerden alınmış puan yok; sayfanın göstermediği bir toplu puan da yok.
  • İşaretleme tarif ettiği sayfada durur ve en belirli türü kullanır.

Google bir ihlal bulduğunda Search Console'daki Manuel İşlemler raporunda "Yapılandırılmış veri sorunu" görünür. Etkilenen sayfalar zengin sonuçlarını kaybeder, sıralamaları ise bu işlemden etkilenmez. İşaretlemeyi düzeltin, ardından aynı rapordan inceleme isteyin.

Bir sayfanın JSON-LD'si neden ülkeden ülkeye değişebilir?

Fiyatları ülkeye göre ayarlayan bir mağaza, JSON-LD'yi görünen sayfayla aynı veriden üretir. Bu yüzden Almanya'daki bir ziyaretçi "priceCurrency": "EUR", Birleşik Krallık'taki bir ziyaretçi ise "GBP" alabilir; fiyat ya da stok durumu da farklı olabilir. Site bu kararı çoğunlukla ziyaretçinin IP adresine göre verdiği için, bir aracın gördüğü işaretleme isteğin nereden geldiğine bağlıdır.

Her pazarın işaretlemesinin o pazarın görünen sayfasıyla eşleştiğini kontrol etmek, sayfayı o pazardaki bir ziyaretçi gibi açmayı gerektirir. Çok sayıda üründe bu kontrol fiyat takibi iş akışının parçası olur: her ülke için görünen fiyatla JSON-LD'deki fiyatı karşılaştırır, ikisinin ayrıştığı sayfaları işaretlersiniz.

Residential Proxy, isteği seçtiğiniz ülke ve şehirdeki bir ev bağlantısından gönderir; site de oradaki bir müşteriye göstereceği sayfayı sunar. Bunu kendi pazarlarınızı ya da her sitenin kurallarına uyarak herkese açık fiyatları kontrol etmek için kullanın, bölgesel kısıtlamaları aşmak için değil.

Schema markup nerelerde kullanılır?

  • E-ticaret siteleri: Product ve Offer, ayrıca iade politikası ve kargo bilgisi.
  • Haber siteleri ve bloglar: yazar ve tarihlerle birlikte Article.
  • Yerel işletmeler: adres ve çalışma saatleriyle LocalBusiness.
  • Etkinlikler, iş ilanı siteleri, tarifler ve videolar: her biri kendi türüyle.
  • Ana sayfa: resmî ad, logo ve sameAs içinde şirket profilleriyle Organization.

Sık yapılan hatalar

  • Ondalık ayırıcı olarak virgül. "price": 24,90 bütün bloğu bozar; 24.90 yazın.
  • Fiyatta para birimi sembolü. Sayıyı price alanına, EUR ya da TRY gibi kodu priceCurrency alanına yazın.
  • Yanlış yazılmış özellik adları. Web tarayıcısı priceCurency hatasını sessizce geçer; bunu yalnız bir doğrulayıcı yakalar.
  • Sayfayla çelişen işaretleme; örneğin önbellekte kalmış, görünen fiyattan eski bir JSON-LD fiyatı.
  • Bir uyarıyı silmek için yorum eklemek. İsteğe bağlı eksik alan hata değildir; uydurma yorum ise kurallara aykırıdır.
  • SSS ya da HowTo zengin sonucu için işaretleme eklemek. İkisi de artık Google'da görünmüyor.
  • Tek URL test edip bırakmak. Şablonlar bozulur; Search Console'daki geçersiz öğe sayılarını izleyin.

Karar rehberi

DurumunuzNe yapmalı?
Yeni site, henüz işaretleme yokAna sayfaya Organization, sonra önemli sayfaların ana türü
E-ticaret sitesiHer ürün sayfasına katalogdan üretilen Product ve Offer
Blog ya da haber sitesiYazar ve tarihlerle Article
Bir eklenti zaten işaretleme ekliyorBirkaç URL'yi test edin; yinelenen blokları kaldırın
Zengin Sonuçlar Testi yalnız isteğe bağlı sorun gösteriyorElinizdeki gerçek veriyi ekleyin, gerisini bırakın
SSS zengin sonucuna güveniyordunuzSSS'yi okurlar için tutun; zengin sonuç artık yok
Fiyatlar ülkeye göre değişiyorHer pazarın sayfasını ve işaretlemesini o pazardan kontrol edin

Sıkça sorulan sorular

Schema markup SEO'ya yardımcı olur mu?

Dolaylı olarak evet: arama motorlarının sayfayı anlamasına yardımcı olur ve sayfayı zengin sonuçlara uygun hâle getirebilir; ancak Google onu daha üst sıraya çıkmanın yolu olarak sunmaz. Etkisini tıklamalarda ölçün: benzer sayfaları öncesi ve sonrasıyla Search Console'un Performans raporunda karşılaştırın.

Schema markup ile Open Graph etiketleri arasındaki fark nedir?

og:image gibi Open Graph etiketleri, sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarına bir linkin önizlemesini nasıl göstereceklerini söyler; schema markup ise sayfadaki şeyleri arama motorlarına ve diğer programlara tarif eder. Çoğu site ikisini birlikte kullanır. Google, Mart 2026'da bir sayfanın küçük resmini seçerken hem schema.org işaretlemesini hem og:image etiketini kullandığını belgelerine ekledi.

Bir sayfada schema markup olup olmadığını nasıl anlarım?

Sayfanın kaynağını açın (çoğu masaüstü tarayıcıda Ctrl+U) ve application/ld+json arayın; Microdata ise itemprop öznitelikleri olarak görünür. Kaynak yalnız sunucunun gönderdiğini gösterir; adresi ayrıca Zengin Sonuçlar Testi'nde deneyin, çünkü bu araç sayfayı bir tarayıcı gibi çalıştırır ve JavaScript'in eklediği işaretlemeyi de bulur.

Google'ın Structured Data Testing Tool aracına ne oldu?

Google bu aracı 2021'de schema.org'a taşıdı ve araç Schema Markup Validator adını aldı. Her türde schema.org söz dizimini denetler, ama sayfanın Google'ın zengin sonuçlarına uygun olup olmadığını söylemez; bunu Zengin Sonuçlar Testi yapar.

Schema markup oluşturucu (generator) kullanmam gerekir mi?

Şart değil. Tek bir sayfa için oluşturucu işe yarar, ama gerçek bir sitede işaretleme CMS'ten ya da sayfa şablonundan gelmelidir; böylece fiyat, tarih ya da yazar değiştiğinde kendiliğinden güncellenir. Yayımlamadan önce sonucu bir doğrulayıcıdan geçirin.

AI Overviews'da görünmek için schema markup gerekir mi?

Hayır. Google'ın üretken yapay zekâ araması rehberi, AI Overviews (AI Bakışı) gibi özellikler için özel bir schema.org işaretlemesi gerekmediğini söyler; aynısını llms.txt dosyaları için de söyler. Sayfanızı açan diğer yapay zekâ sistemleri ise JSON-LD'yi HTML'in geri kalanıyla birlikte alır.

Özet

Schema markup, schema.org sözlüğüyle yazılan yapılandırılmış veridir ve en iyi biçimde, görünen sayfayla aynı veriden üretilen tek bir JSON-LD bloğu olarak eklenir. Google'ın belgelediği türü seçin, zorunlu özellikleri dürüstçe doldurun, iki doğrulayıcıyla test edin ve Search Console'daki öğe sayılarını izleyin. İşaretleme daha üst sıra değil, zengin sonuçlara uygunluk kazandırır; SSS ve HowTo sonuçları da artık Google'da yok. İşaretlemeniz ziyaretçinin ülkesine göre değişiyorsa her pazarı o pazardan kontrol edin; bunun için gereken konum seçeneklerini proxy ürünleri sayfamızda bulabilirsiniz.

ChatGPT'ye sorClaude'a sor