Tarayıcınızdaki asistandan akşam 18.00'den sonra kalkan ve bagaj hakkı içeren bir uçuş bulmasını istiyorsunuz. Bugün ajan bu işi klavyenin başına oturmuş bir yabancı gibi yapar: ekran görüntüsünü ya da sayfanın yapısını okur, tarih alanının hangisi olduğunu tahmin eder, yazar, bir filtreye tıklar ve neyin değiştiğine bakar. Yeniden tasarlanmış bir menü, görevin yarıda kalmasına yeter. WebMCP daha kısa bir yol önerir: havayolunun sayfası ajana "Bende bir search_flights fonksiyonu var, girdileri de bunlar" der ve ajan bu fonksiyonu çağırır.
Bu yazıda WebMCP'nin ne olduğunu ve arkasında kimlerin bulunduğunu, bir araç çağrısının nasıl işlediğini, bugün nerede denenebildiğini, MCP'den ve sayfada tıklayarak ilerleyen ajanlardan farkını, getirdiği güvenlik sorularını ve site sahipleri için ne anlama geldiğini anlatıyoruz.
WebMCP nedir?
WebMCP, bir web sayfasının özelliklerini yapay zekâ ajanının düğmeler ve formlarla uğraşmadan doğrudan çağırabileceği araçlara dönüştüren bir tarayıcı API'sidir. Chrome'un belgeleri adın açılımını Web Model Context Protocol olarak verir. Bu anlamda araç, bir JavaScript fonksiyonu ile dil modelinin okuyabileceği iki bilgiden oluşur: fonksiyonun ne yaptığını anlatan bir açıklama ve beklediği girdileri makinenin okuyacağı biçimde listeleyen bir şema. Spesifikasyonun yazarları WebMCP kullanan bir sayfayı, sayfanın kendi betiğiyle yazılmış bir MCP sunucusuna benzetir.
Öneri ilk kez Ağustos 2025'te Microsoft ve Google mühendisleri tarafından yayımlandı ve W3C bünyesindeki Web Machine Learning Community Group'ta (Web Makine Öğrenimi Topluluk Grubu) geliştiriliyor. Güncel WebMCP spesifikasyonu 13 Kasım 2026 tarihli bir Draft Community Group Report'tur (topluluk grubu rapor taslağı) ve bir W3C standardı olmadığını, W3C'nin standart sürecinde de yer almadığını açıkça belirtir.
WebMCP nasıl çalışır?
WebMCP; sayfa, tarayıcı ve ajan arasında beş adımlık bir döngüyle çalışır:
- Sayfa araçlarını kaydeder. Sayfadaki bir betik
document.modelContext.registerTool()fonksiyonunu bir ad, bir açıklama, bir girdi şeması ve birexecutefonksiyonuyla çağırır. Bir internet mağazasısearch_productsveadd_to_cartaraçlarını kaydedebilir, sayfa değiştikçe araç ekleyip çıkarabilir. - Ajan araçları bulur. Tarayıcıya yerleşik bir ajan, araç listesini ve şemaları tarayıcının kendisinden alır; sayfanın içinde çalışan bir ajan, örneğin sitenin sohbet penceresi,
getTools()çağrısını kullanır. - Model bir araç seçer. Açıklamaları okur, kullanıcının isteğine uyan aracı seçer ve şemaya uyan argümanları üretir, örneğin
{"query": "yağmurluk", "size": "M"}. - Tarayıcı aracı sayfada çalıştırır.
executefonksiyonu sitenin kendi kodunu, yani düğmelerin kullandığı arama ya da sepet mantığını yeniden kullanır. Kullanıcının o anki oturumunda çalıştığı için oturum açmış kullanıcı gibi davranır; ekrandaki sayfa da güncellenir. - Sonuç ajana döner. Fonksiyon metin ya da yapılandırılmış veri döndürür; ajan bununla cevap verir, başka bir aracı çağırır ya da kullanıcıya bir sonraki adımı sorar.
İki ayrıntı geri kalan her şeyi belirler. Araçlar yalnızca sayfa açıkken vardır: sekmeyi kapattığınızda kaybolurlar. Ayrıca önceden hiçbir yerde ilan edilmezler; Chrome'un belgelerinin belirttiği gibi, bir sitenin aracı olup olmadığını öğrenmek için istemcinin o siteyi ziyaret etmesi gerekir.
Imperative ve declarative API nedir?
WebMCP araç tanımlamanın iki yolunu sunar: JavaScript ile çalışan imperative API ve HTML formlarına dayanan declarative (bildirimsel) API.
Imperative API, spesifikasyonun tanımladığı API'dir. Bir aracı document.modelContext.registerTool() ile kaydedersiniz; kaldırmak için kayıt sırasında verdiğiniz AbortSignal'ı iptal etmeniz yeterlidir. getTools(), executeTool() ve araç listesi değişince tetiklenen toolchange olayı seti tamamlar. İlk taslaklar bu nesneyi navigator.modelContext altına koyuyordu; Mayıs 2026'da spesifikasyon onu document.modelContext altına taşıdı. Bu yüzden eski anlatımlarda önceki adı görebilirsiniz.
Declarative API, mevcut bir <form> öğesini niteliklerle araca çevirir: forma toolname ve tooldescription, isterseniz bir alana toolparamdescription eklenir. Ajan bu aracı çağırdığında Chrome görünür formu öne getirir ve alanları doldurur; site toolautosubmit eklemediyse formu yine kullanıcı gönderir. Chrome iki API'yi de uygular; spesifikasyonun deposu ise form tabanlı yaklaşımın ayrıca incelendiğini ve şimdilik spesifikasyona dahil olmadığını belirtir.
WebMCP bugün hangi tarayıcılarda çalışıyor?
17 Kasım 2026 itibarıyla WebMCP'yi denemenin başlıca yeri, origin trial ve bir test bayrağı üzerinden Chrome'dur. Origin trial (Google'ın Türkçe belgelerinde "kaynak denemesi"), bir sitenin token alarak deneysel bir özelliği gerçek ziyaretçilerle sınırlı bir süre test ettiği programdır.
- Chrome: Chrome for Developers'ın WebMCP rehberi origin trial'ı Chrome 149'dan itibaren sunar; yerel test için
chrome://flags/#enable-webmcp-testingbayrağı vardır. Chrome Status özelliği "Proposed" (önerilmiş) olarak listeler. - Microsoft Edge: Microsoft'un origin trial portalında Edge için bir WebMCP denemesi yer alır.
- ChatGPT masaüstü uygulaması: OpenAI'ın yardım sayfalarına göre ChatGPT, "site tools" (site araçları) adını verdiği WebMCP araçlarını yalnızca masaüstü uygulamasının yerleşik tarayıcısında kullanabilir.
- Firefox ve Safari: Destek yok. Mozilla'nın WebMCP konusundaki resmî standart tutumu (standards position) tarafsızdır; Safari'nin motorunu geliştiren WebKit ekibi ise öneriye karşı olduğunu kayda geçirmiştir.
Spesifikasyonun deposu, tarayıcılar ve ajanlar için bir uygulama durumu sayfası tutar; API üzerine bir şey kurmadan önce bu sayfaya bakın.
WebMCP ile MCP arasındaki fark nedir?
WebMCP araç fikrini MCP'den alır, ama araçları ajanın bağlandığı bir sunucuda değil, kullanıcının oturumuyla birlikte web sayfasının içinde çalıştırır. MCP (Model Context Protocol), yapay zekâ uygulamalarının araç, veri ve prompt şablonu sunan sunuculara JSON-RPC mesajlarıyla bağlanmasını sağlayan protokoldür; mimarisini MCP (Model Context Protocol) Nedir? yazımızda anlattık.
Google'ın WebMCP ve MCP karşılaştırması bu konuda nettir: WebMCP, MCP'nin bir uzantısı ya da onun yerine geçen bir şey değildir; araç kavramını koruyan, kaynaklar (resources) gibi sunucu tarafı kavramları dışarıda bırakan, MCP'den esinlenmiş tarayıcı API'lerinden oluşur.
| Soru | MCP | WebMCP |
|---|---|---|
| Araçlar nerede çalışır? | MCP sunucusunda | Açık web sayfasında |
| Kim barındırır? | Sizin kurduğunuz sunucu | Web sitesinin kendisi |
| Kimin oturumu? | Sunucunun kendi kimlik bilgileri | Kullanıcının tarayıcı oturumu |
| Ne zaman erişilir? | Sunucu çalıştığı sürece | Yalnızca sayfa açıkken |
| Ne için? | Arka plan işleri, veri erişimi | Kullanıcıyla birlikte sitede canlı işler |
Pratikteki asıl fark oturum satırındadır. Bir MCP sunucusu hizmetinize kendi yoluyla giriş yapmak ve kullanıcının bağlamını sunucu tarafında yeniden kurmak zorundadır; WebMCP aracı ise kullanıcının zaten oturum açtığı sekmede çalışır.
Onay da farklı işler. MCP spesifikasyonu, host uygulamanın herhangi bir aracı çağırmadan önce kullanıcıdan açık onay almasını şart koşar. WebMCP'de kullanıcıya ne zaman sorulacağına ajan ve tarayıcı karar verir; sitenin her araca eklediği ipuçları da bu karara yol gösterir. Birçok site ikisini birlikte kullanacak: veri ve arka plan işleri için MCP, ekrandaki işe yardım için WebMCP.
WebMCP, sayfada tıklayarak ilerleyen ajanlardan nasıl ayrılır?
WebMCP olmadan bir tarayıcı ajanı sayfayı bir insan gibi kullanır; WebMCP ile ise sitenin ilan ettiği bir kısayola kavuşur. Bugünkü ajanlar ekran görüntüsünü, HTML kodunu ya da erişilebilirlik ağacını (ekran okuyucuların kullandığı düğme, bağlantı ve alan dökümünü) okur, ardından tıklamayı ve yazmayı taklit eder. Chrome'un belgeleri buna actuation, yani sayfayı kullanıcı gibi kullanma der; Playwright MCP gibi tarayıcı araçları da yapay zekâ asistanlarına tam olarak bu türden bir kontrol verir. Fark üç yerde görülür:
- Güvenilirlik. Tıklayan ajan bir düğmenin ne yaptığını etiketinden ve yerinden çıkarır; bu yüzden yeni bir tasarım görevi bozabilir. Araç ise amacını ve girdilerini açıkça söyler ve sitenin tasarımını değil mantığını çağırdığı için düzen değişikliklerinden etkilenmez.
- Hız. Tek bir araç çağrısı; ekran görüntüsü alma, karar verme, tıklama ve bekleme adımlarından oluşan bir zincirin yerini alabilir. Bu adımların her biri ayrı bir model çağrısı demektir ve yanlış tahmine kapı açar.
- Kontrol. Actuation'da site, ajanın hedefe nasıl ulaşacağına karışamaz. WebMCP'de hangi işlemlerin sunulacağına site karar verir ve riskli olanları işaretleyebilir.
WebMCP, sayfa okumayı ortadan kaldırmaz. Açıklayıcı belge (explainer), sayfanın araçları görevi karşılamadığında ajanların genel tarayıcı otomasyonuna dönebileceğini söyler; üstelik sayfaların çoğunda hiç araç yoktur.
WebMCP güvenli mi?
WebMCP ajanları tek başına güvenli hâle getirmez; spesifikasyon da riskleri açıkça sıralar. Tarayıcıdaki ajan kullanıcının açık oturumunu ve kişisel bağlamını taşır. Bu yüzden bir araç, kullanıcının yapabildiği işlemleri, örneğin bir şey satın almayı ya da hesap ayarlarını değiştirmeyi aynı şekilde yapabilir.
Spesifikasyonun anlattığı başlıca riskler:
- Araçlar üzerinden prompt injection. Kötü niyetli bir sayfa, modele yönelik talimatları bir aracın adına, açıklamasına ya da sonucuna gizleyebilir; dürüst bir aracın döndürdüğü yorumlar ve forum mesajları da aynı türden metin taşıyabilir. Bunun tarayıcı içinde neden zor durdurulduğunu Yapay Zekâ Tarayıcısı (AI Browser) Nedir, Güvenli mi? yazısında anlattık.
- Yanıltıcı araçlar. Bir aracın, açıklamasında yazanı yaptığının hiçbir garantisi yoktur: sepeti "tamamladığını" söyleyen bir araç siparişi verebilir.
- Gereğinden fazla veri istemek. Bir araç ihtiyacı olmayan parametreler, örneğin yaş ya da konum isteyebilir; yardımsever bir ajan da bunları kullanıcı hakkında bildikleriyle doldurabilir.
Savunmanın bir kısmı API'nin içindedir. Varsayılan olarak başka siteler ve farklı kökenden (cross-origin) çerçeveler bir sayfanın araçlarını göremez ve çağıramaz. Siteler ayrıca her araca ipucu ekleyebilir: hiçbir şeyi değiştirmeyen araçlar için readOnlyHint, üçüncü taraf içeriği döndüren araçlar için untrustedContentHint, ödeme gibi sonuç doğuran işlemler için consequentialHint. Böylece ajan ya da tarayıcı, işlemden önce kullanıcıdan onay isteyebilir.
Spesifikasyon, ajanların bir sitenin kendi araçları hakkında söylediklerine tek başına güvenemeyeceğini de ekler. Bir aracın kullanıcıya doğrudan soru sormasının standart bir yolu ise hâlâ tartışılıyor.
WebMCP site sahipleri için ne anlama geliyor?
Site sahipleri için WebMCP isteğe bağlı ek bir katmandır: site insanlar ve tıklayan ajanlar için çalışmaya devam eder, WebMCP destekleyen ajanlar ise daha öngörülebilir bir yol bulur. Yine de daha yolun başındayız: API hâlâ değişiyor ve onu kullanan ajan sayısı az.
Denemek için chrome://flags/#enable-webmcp-testing bayrağını Enabled olarak ayarlayıp Chrome'u yeniden başlatın ya da sitenizi origin trial'a kaydedin. Chrome'un rehberi, araçlarınızı kontrol etmeniz için test uzantılarını ve Geliştirici Araçları (DevTools) desteğini de listeler.
Aşağıdaki kayıt örneği, spesifikasyonun GitHub deposundaki WebMCP açıklayıcı belgesinden (explainer) aynen alınmıştır (W3C Software and Document License). Bir tasarım sitesinin, şablonları sade bir dille yazılmış görsel tarife göre süzen aracıdır:
await document.modelContext.registerTool({
name: "filter-templates",
description: "Filters the list of templates based on a natural language visual description.",
inputSchema: {
type: "object",
properties: {
description: { type: "string", description: "A visual description of templates to show." }
},
required: ["description"]
},
execute({ description }) {
filterTemplatesInUI(description);
}
});filterTemplatesInUI, sitenin mevcut süzme kodunu temsil eder; araç bu koda yalnızca bir ad, bir açıklama ve ajanın okuyabileceği bir şema ekler.
Açıklamaları kısa ve net tutun; Chrome, araç açıklaması başına üst sınır olarak yaklaşık 500 karakter önerir. Girdileri execute içinde yeniden doğrulayın, durumu değiştiren ve ödeme yapan işlemleri doğru ipuçlarıyla işaretleyin ve görünür sayfayı her aracın yaptığı işle uyumlu tutun. WebMCP'yi bir sayfada tamamen kapatmak için Permissions-Policy: tools=() yanıt başlığını gönderin.
WebMCP ile nerelerde karşılaşırsınız?
- İnternet mağazaları: alışverişçinin baktığı katalogda çalışan arama, filtreleme ve sepete ekleme araçları.
- Seyahat ve rezervasyon siteleri: tarih, yolcu ve bilet kurallarının yapılandırılmış girdi olarak aktarıldığı çok adımlı aramalar.
- Destek sayfaları: araç olarak sunulan ve sohbetten doldurulan bir destek talebi formu.
- Karmaşık web uygulamaları: adı konmuş bir işlemin derin bir menü yolundan daha kolay olduğu tasarım araçları, paneller ve kod inceleme ekranları.
Araç sunmayan sitelerde ne olur?
Web'in büyük kısmında WebMCP aracı yok; bu yüzden ajanlar sayfaları alışılmış yoldan okumaya devam ediyor. WebMCP yalnızca araç eklemeyi seçen sitelerde ve yalnızca sayfa açıkken işe yarar.
Herkese açık sayfaları okuyan ajanlar ve araştırma hatları bu nedenle bilinen kurallarla karşılaşmayı sürdürür: robots.txt, hız sınırları (rate limit), kullanım koşulları ve ziyaretçinin ülkesine göre değişen içerik. Bir ekip tek bir sekmedeki işlemler yerine herkese açık web verisine ihtiyaç duyduğunda, Web Scraping API'miz satış ekibimiz üzerinden yönetilen sayfa çıkarma hizmeti sunar. Bir ajanın sayfayı o ülkedeki ziyaretçilerin gördüğü gibi görmesi gerektiğinde ise proxy, sitenin kuralları içinde kalarak isteklerine o ülkeden bir çıkış noktası verir.
Sık yapılan hatalar
- WebMCP'yi bir W3C standardı sanmak. Bir topluluk grubu taslağıdır ve Chrome'da origin trial ile test ediliyor.
- Eski örnekleri kopyalamak.
navigator.modelContextüzerine kurulmuş kod olduğu gibi çalışmaz. - Sunucu tarafındaki MCP'nin yerine koymak. WebMCP araçları sekme kapanınca kaybolur.
- Belirsiz araç açıklamaları yazmak. Model araçları açıklamalarına bakarak seçer; "sepeti yönet" gibi bir açıklama yanlış çağrıya davetiye çıkarır.
- İpuçlarını atlamak.
consequentialHinteklenmemiş bir ödeme aracı, ajana onay istemesi için hiçbir sinyal vermez. - Araç çıktısına körü körüne güvenmek. Bir aracın döndürdüğü kullanıcı içeriği prompt injection taşıyabilir.
Karar rehberi
| Durumunuz | Ne yapmalı? |
|---|---|
| Ajanlar sitenizde kullanıcıyla birlikte işlem yapmalı | WebMCP araçlarını origin trial'da deneyin |
| Ajanlar verinize tarayıcı açık olmadan erişmeli | Bir MCP sunucusu ya da normal bir API kurun |
| Önemli akışlarınız basit HTML formları | Declarative form niteliklerini test edin |
| Bir araç para aktarıyor ya da veri siliyor | consequentialHint ekleyin, kullanıcıdan onay alın |
| Bir sayfada ajanların araç çağırmasını istemiyorsunuz | Permissions-Policy: tools=() gönderin |
| Araç sunmayan sitelerden herkese açık veri gerekiyor | Sayfaları robots.txt ve hız sınırları içinde okuyun |
Sıkça sorulan sorular
WebMCP ile MCP aynı şey mi?
Hayır. MCP, yapay zekâ uygulamalarını bir protokol üzerinden sunuculara bağlar; WebMCP ise bir sayfanın, o sayfada çalışan ajanlara araç sunmasına imkân veren bir tarayıcı API'sidir. MCP'nin araç kavramını, yani ad, açıklama ve JSON Schema girdilerini alır; ama sunucusu, kaynakları ve kendine ait bir taşıma katmanı yoktur.
WebMCP resmî bir web standardı mı?
Henüz değil. Spesifikasyon, W3C Web Machine Learning Community Group'un bir Draft Community Group Report'udur ve W3C'nin standart sürecinde yer almaz. Chrome onu origin trial ile test ediyor; Mozilla'nın görüşü tarafsız, WebKit ise öneriye karşı.
Chrome'da WebMCP nasıl açılır?
Yerel test için chrome://flags/#enable-webmcp-testing adresini açın, bayrağı Enabled olarak ayarlayın ve Chrome'u yeniden başlatın. Gerçek ziyaretçileri olan bir sitede kullanmak için Chrome 149'dan itibaren sunulan WebMCP origin trial'ına kaydolun ve deneme token'ını sayfalarınıza ekleyin.
ChatGPT WebMCP'yi destekliyor mu?
Kısmen. OpenAI'ın yardım sayfalarına göre ChatGPT, "site tools" adını verdiği WebMCP araçlarını yalnızca ChatGPT masaüstü uygulamasının yerleşik tarayıcısında bulup kullanabilir. Her araç çağrısı önce bir güvenlik incelemesinden geçer.
WebMCP headless tarayıcıda çalışır mı?
Çalışabilir, ama hedeflenen kullanım bu değil. Chrome'un belgeleri API'nin öncelikle işin içinde bir insanın bulunduğu yerel tarayıcı akışları için tasarlandığını söyler; açıklayıcı belge de tarayıcı arayüzü olmadan çalışan tamamen otonom ajanları hedef dışında sayar.
WebMCP web scraping'in yerini alır mı?
Hayır. WebMCP ile ajan, kullanıcının açık tuttuğu bir sayfada işlem yapar; bir sitenin verisini toplu olarak vermez ve yalnızca araç ekleyen sitelerde bulunur. Çok sayıda sayfadan herkese açık veri toplamak (web scraping, veri kazıma) hâlâ o sayfaları okumak ya da varsa sitenin resmî API'sini kullanmak demektir.
Özet
WebMCP, bir web sayfasının kendi işlevlerini açıklaması ve JSON Schema'sı olan araçlar olarak kaydetmesine olanak tanıyan, önerilen bir tarayıcı API'sidir; yapay zekâ ajanı arayüzde tıklayarak ilerlemek yerine bu araçları kullanıcının oturumu içinde çağırır. MCP'nin araç kavramını paylaşır, ama sayfanın içinde yaşar, sekmeyle birlikte kaybolur ve hâlâ Chrome'da origin trial aşamasındaki bir topluluk grubu taslağıdır. Sıradan sayfaları okumaya devam eden ajanlar ve veri hatları için konum ve hız sınırları işin parçası olmayı sürdürüyor; konum tarafı için proxy hizmetlerimize göz atabilirsiniz.




