---
title: "Gecikme (Latency) Nedir? Ping ile Farkı ve Nasıl Düşürülür?"
description: "Gecikme (latency), bir istekle cevabı arasında geçen ve milisaniyeyle ölçülen süredir. Nedenlerini, ping ile farkını, nasıl ölçülüp düşürüldüğünü anlattık."
url: https://proxynet.io/tr/blog/what-is-latency
date: 2026-11-15
author: "Acar Diveroli"
category: "Proxy 101"
lang: tr
---

# Gecikme (Latency) Nedir? Ping ile Farkı ve Nasıl Düşürülür?

Görüntülü bir görüşmede herkes birbirinin sözünü kesiyor, bir web sayfası bir an bomboş kalıyor ya da bir API çoğu zaman 40 ms'de, arada bir de 900 ms'de cevap veriyor. Üçü de gecikme (latency) sorunudur ve hiçbirini daha hızlı bir internet paketi çözmez. Gecikme, verinin gelmesini beklerken geçen süredir ve internet sağlayıcınızın reklamını yaptığı indirme hızından farklı davranır.

Aşağıda gecikmenin ne olduğunu, nereden kaynaklandığını, ping ve bant genişliğinden farkını, `ping` ve `curl` ile nasıl ölçüldüğünü (test bilgisayarımızın gerçek çıktısıyla), hangi değerlerin iyi sayıldığını, gecikmeyi düşürmenin yollarını ve proxy'nin neyi değiştirdiğini anlatıyoruz.

> **Not: Kısa cevap**
>
> Gecikme (latency), ağ üzerinden veri gönderilmesiyle cevabın gelmesi arasında geçen süredir; milisaniye (ms) ile ölçülür ve çoğunlukla istekten cevaba kadar gidiş-dönüş olarak verilir. Mesafeden (fiber optik kabloda sinyal her 1.000 km için tek yönde yaklaşık 5 ms harcar), yoldaki yönlendiricilerden, yoğun hatlardaki kuyruklardan, Wi-Fi'den ve sunucunun kendi işinden kaynaklanır. Hız testleri bu değeri, onu ölçen komutun adıyla "ping" diye gösterir. Gecikme bant genişliği değildir: bant genişliği saniyede ne kadar veri akabileceğini, gecikme ise her parçanın ne kadar beklediğini söyler. Wi-Fi yerine kablo, yakındaki sunucular ve daha az gidiş-dönüş gecikmeyi düşürür.

## Gecikme (latency) nedir?

Gecikme, verinin gönderilmesiyle varması ya da bir istekle cevabı arasında geçen süredir. Milisaniye ile ölçülür; 1.000 ms bir saniye eder. Bir bağlantıya tıkladığınızda istek sunucuya gider, cevap geri döner; yolun iki yönü de sayfa görünmeye başlamadan önce bir bekleme ekler.

**Tek yönlü gecikme**, yalnız A'dan B'ye gidiş süresidir. Ölçülmesi zordur, çünkü bunun için iki makinenin saatinin milisaniyesine kadar aynı olması gerekir.

**Gidiş-dönüş süresi** (RTT, round-trip time) ise gidiş ile dönüşün toplamıdır ve gönderenin kendi saatiyle ölçülür. IETF'in gidiş-dönüş gecikmesi ölçütü [RFC 2681](https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc2681), bunu bir deneme paketinin gönderilmesinden cevabının tamamen gelmesine kadar geçen süre olarak tanımlar. Ping, hız testleri ve araçların çoğu RTT'yi gösterdiği için günlük kullanımda "gecikme" denince gidiş-dönüş süresi anlaşılır.

## Gecikme nereden kaynaklanır?

Ölçtüğünüz gecikme beş kalemin toplamıdır; ilki, hiçbir ayarın kaldıramayacağı bir taban belirler.

1. **Mesafe.** Fiber optik kablodaki sinyal, ışığın boşluktaki hızının yaklaşık üçte ikisiyle ilerler. Uluslararası Telekomünikasyon Birliği'nin (ITU) ağ planlama tavsiyesi [G.114](https://www.itu.int/rec/T-REC-G.114-200305-I/en), fiber için kilometre başına 5 mikrosaniye hesaplar: tek yönde 1.000 km başına 5 ms, gidiş-dönüşte 10 ms; buna henüz hiçbir cihazın payı eklenmemiştir. Kablolar nadiren düz bir hat boyunca uzandığı için gerçek yol, haritadaki mesafeden uzundur. G.114, yerdurağan bir uydu bağlantısında yalnız uzaydaki yol için tek yönde yaklaşık 260 ms verir.
1. **Atlamalar ve yönlendirme.** Sizinle sunucu arasında bir yönlendirici (router) zinciri vardır; her biri bir atlamadır (hop). Paketin ne kadar yol gideceğini rota belirler: birbirine yakın iki şehir arasındaki trafik bile uzaktaki bir değişim noktasından, yani ağların birbirine trafik aktardığı bir merkezden dolanabilir. Atlamaları listeleyip sürenin nerede arttığını görmeyi [Tracert (Traceroute) Nedir, Nasıl Kullanılır?](/tr/blog/what-is-traceroute) yazısında anlattık.
1. **Yoğun hatlardaki kuyruklar.** Paketleri gönderebileceğinden daha hızlı alan bir yönlendirici, onları tampon bellekte, yani bir bekleme sırasında tutar. Bulut yedeklemesi ya da büyük bir yükleme bağlantınızı doldurduğunda diğer bütün paketler onun arkasında bekler. Yalnız hat doluyken yükselen gecikmeye **bufferbloat** (tampon şişmesi) denir.
1. **Wi-Fi ve mobil radyo bağlantısı.** Wi-Fi ortak bir radyo kanalıdır: sizin cihazlarınız ve komşu ağlar kanalı sırayla kullanır, parazit yüzünden kaybolan veri çerçeveleri (frame) yeniden gönderilir. Her bekleme ve her tekrar, andan ana değişen bir gecikme ekler. Mobil veride buna bir de baz istasyonuna uzanan radyo bağlantısı eklenir.
1. **Sunucunun işi.** Sunucunun cevabı hazırlaması gerekir: veritabanını okur, sayfayı oluşturur, başka servisleri çağırır. Bu süre de sizin için gecikmedir ve bilgisayarınızda yapacağınız hiçbir ayar onu kısaltmaz.

Bunlara ek olarak, bir web sitesine açılan her yeni bağlantı içerik gelmeye başlamadan önce birkaç gidiş-dönüş harcar: adı IP adresine çeviren DNS sorgusu (önbellekte yoksa), TCP bağlantısı, HTTPS'i güvenli kılan TLS el sıkışması ve en son isteğin kendisi. Bu yüzden 100 ms uzaklıktaki bir sunucuya açılan yeni bir HTTPS bağlantısı, ilk bayt gelmeden en az üç gidiş-dönüş, yani yaklaşık 300 ms ister.

## Gecikme ile bant genişliği, aktarım hızı, jitter ve paket kaybı arasındaki fark nedir?

Bu terimler aynı bağlantının farklı yönlerini ölçer. Gecikme verinin ne kadar beklediğini, bant genişliği en fazla ne kadar veri akabileceğini, aktarım hızı (throughput) gerçekte ne kadarının aktığını, jitter gecikmenin ne kadar oynadığını, paket kaybı da ne kadarının hiç varmadığını gösterir.

| Terim | Neyi ölçer? | Birim | Nasıl fark edersiniz? |
|---|---|---|---|
| Gecikme | Veri gelmeden önceki bekleme | ms | Sayfa ya da cevap başlamadan önceki duraksama |
| Bant genişliği | Hattın saniyede taşıyabileceği en fazla veri | Mbps | Büyük indirmelerin süresi |
| Aktarım hızı | Gerçekte aldığınız saniyelik veri | Mbps | Gerçek indirme hızı |
| Jitter | Gecikmenin ne kadar değiştiği | ms | Kesik kesik gelen görüşme sesi |
| Paket kaybı | Hiç varmayan paketlerin oranı | % | Donmalar, tekrarlar, kopan görüşmeler |

Bir otoyol düşünün: bant genişliği şerit sayısı, gecikme ise yolculuk süresidir; şerit eklemek yolu kısaltmaz. Küçük bir simge de büyük bir video da ilk baytını aynı gecikmeyle bekler; aktarımın yalnız geri kalanı bant genişliğine bağlıdır. Kapasite tarafını [bant genişliği yazımızda](/tr/blog/what-is-bandwidth) ayrıntılı anlattık.

## Ping ile gecikme arasındaki fark nedir?

Gecikme beklemenin kendisidir; ping ise onun bir türünü ölçen bir araçtır. `ping` komutu küçük ICMP yankı istekleri (echo request) gönderir ve her yankı cevabının kaç milisaniyede döndüğünü ölçer; ICMP, internetin kontrol ve hata mesajları için kullanılan protokoldür. Hız testleri bu adı ödünç almıştır; bu yüzden "Ping 12 ms" sonucu, 12 ms'lik bir gidiş-dönüş gecikmesi demektir.

Ping yalnız ağ yolunu ölçer. Tarayıcı ise DNS'i, bağlantının kurulmasını, TLS'i ve sunucuyu da bekler; bu yüzden bir sayfanın açılması ping değerinin birkaç katı sürer. Bazı sunucular yankı isteklerine hiç cevap vermez ama sayfaları normal biçimde sunmaya devam eder.

## Gecikme nasıl ölçülür?

Windows, macOS ve Linux'ta hazır gelen iki komut çoğu ihtiyacı karşılar: ağdaki gidiş-dönüş için `ping`, isteğin tamamını aşama aşama görmek için `curl`. İkisini de gerçekten kullandığınız sunucu için birkaç kez çalıştırın.

### Ping ile gidiş-dönüş süresi nasıl ölçülür?

Windows'ta görev çubuğundaki **Arama** kutusuna `cmd` yazın, **Komut İstemi**'ni açın ve şu komutu çalıştırın:

```cmd
ping example.com
```

Windows 11 test bilgisayarımız 15 Kasım 2026'da şu çıktıyı verdi:

```text
Pinging example.com [104.20.23.154] with 32 bytes of data:
Reply from 104.20.23.154: bytes=32 time=11ms TTL=50
Reply from 104.20.23.154: bytes=32 time=10ms TTL=50
Reply from 104.20.23.154: bytes=32 time=12ms TTL=50
Reply from 104.20.23.154: bytes=32 time=11ms TTL=50

Ping statistics for 104.20.23.154:
    Packets: Sent = 4, Received = 4, Lost = 0 (0% loss),
Approximate round trip times in milli-seconds:
    Minimum = 10ms, Maximum = 12ms, Average = 11ms
```

Her `time=` değeri bir gidiş-dönüştür. Test bilgisayarımızda Türkçe Windows 11 kurulu olduğu hâlde çıktı İngilizce geldi: "Reply from" o adresten gelen cevabı, "Lost" kaybolan paketleri, "Approximate round trip times" da yaklaşık gidiş-dönüş sürelerini gösterir. Süreler kısa, çünkü example.com bir içerik dağıtım ağı (CDN) üzerinden sunuluyor ve cevap ziyaretçiye yakın bir sunucudan geliyor.

Windows varsayılan olarak dört istek gönderir; `-n 20` ile yirmi istek gider, `-t` ise siz Ctrl+C'ye basana kadar göndermeyi sürdürür. Mac'te ya da Linux'ta Terminal'de `ping -c 4 example.com` komutunu çalıştırın; `-c` olmadan ping, Control-C'ye basana kadar devam eder.

### Aşamaların süresi curl ile nasıl görülür?

`curl` bir web adresini indirir ve `-w` seçeneğiyle her aşamanın ne kadar sürdüğünü yazdırır. Windows 10 ve 11'de, macOS'ta ve Linux dağıtımlarının çoğunda hazır gelir. Komut İstemi'nde:

```cmd
curl -o NUL -s -w "dns lookup:  %{time_namelookup}\nconnect:     %{time_connect}\ntls:         %{time_appconnect}\nfirst byte:  %{time_starttransfer}\ntotal:       %{time_total}\n" https://example.com
```

Mac'te ya da Linux'ta `-o NUL` yerine `-o /dev/null` yazın ve `-w`'den sonraki metni tek tırnak içine alın. Windows PowerShell'de ise `curl.exe` yazın, çünkü orada `curl` başka bir komutun takma adıdır. Ölçümlerimizden biri şu sonucu verdi:

```text
dns lookup:  0.005060
connect:     0.017101
tls:         0.036621
first byte:  0.056354
total:       0.056403
```

Değerler saniye cinsindendir ve [curl kılavuzunun](https://curl.se/docs/manpage.html#-w) tanımladığı gibi her biri isteğin başından itibaren sayılır. Tek bir aşamanın süresini görmek için her satırı bir sonrakinden çıkarın:

- **DNS sorgusu (dns lookup), 5 ms.** Adresin bulunması; kısa, çünkü aynı ad az önce sorgulanmıştı.
- **Bağlantı (connect), 12 ms daha.** TCP bağlantısı; bir gidiş-dönüş, ping değerine yakın.
- **TLS, 20 ms daha.** HTTPS şifrelemesini kuran el sıkışması.
- **İlk bayt (first byte), 20 ms daha.** İsteğin gidişi, sunucunun işi ve ilk baytın dönüşü.

56 ms'nin yalnız son 20'si isteğin kendisine gitti; geri kalanı bağlantı hazırlığıydı.

### p50 ve p95: tek ölçüm neden yetmez?

Gecikme istekten isteğe değişir; bu yüzden tek bir değer pek bir şey söylemez. Aynı curl isteğini 20 kez gönderip ilk bayt sürelerini sıraladık.

Medyan, yani **p50**, 70 ms çıktı: isteklerin yarısı bundan hızlı, yarısı yavaştı. **p95**, yani isteklerin %95'inin altında kaldığı değer, 91 ms'ydi; sıralanmış 20 değerin 19'uncusu. En yavaş istek 199 ms sürdü ve ortalamayı 76 ms'ye yükseltti.

İzleme araçları ve API'ler için konan hedefler bu yüzden yüzdelik dilimlerle (percentile) çalışır: p50 olağan durumu, p95 ve p99 ise en yavaş isteklerin ne kadar yavaşladığını gösterir.

## Gecikme kaç olmalı?

Tek bir doğru sayı yoktur; yayımlanmış birkaç eşiğin her biri belirli bir kullanım içindir.

- **Sesli ve görüntülü görüşmeler.** ITU-T G.114'e göre tek yönlü gecikme 150 ms'nin altında kaldıkça, konuşma olsun olmasın uygulamaların çoğu neredeyse anlık bir etkileşim sunar. Tavsiye, tek yönde 400 ms'yi ağ planlamasında üst sınır kabul eder. Bu bütçe mikrofondan hoparlöre kadar bütün zinciri kapsar; dolayısıyla ağın payı daha küçük olmalıdır.
- **Web sayfaları.** İlk bayta kadar geçen süre (TTFB, time to first byte), curl'ün "first byte" değeriyle aynı anı ölçer. Google'ın [TTFB rehberi](https://web.dev/articles/ttfb) çoğu site için kabaca 0,8 saniye ya da daha azını hedef gösterir, 1,8 saniyenin üstünü kötü sayar.
- **API'ler ve diğer servisler.** Genel bir standart yoktur. Ekipler kendi hedeflerini "p95 belirli bir milisaniyenin altında" gibi bir yüzdelikle koyar ve değer hedefin dışına çıkınca uyarı alır.
- **Borsa ekranları, uzak masaüstleri ve bulut uygulamaları.** Gecikme ne kadar düşük ve istikrarlıysa o kadar iyidir; jitter, ortalama kadar önemlidir.

Bunun dışında ping sonucunu kendi önceki ölçümlerinizle karşılaştırın: dün 11 ms'de cevap veren bir sunucu bugün 60 ms'de cevap veriyorsa yolda bir şey değişmiştir.

## Gecikme nasıl düşürülür?

Mesafeyi aşamazsınız, ama kendi eklediğiniz gecikmeyi kaldırabilir ve gidiş-dönüş sayısını azaltabilirsiniz. İlk adımlar hiçbir masraf gerektirmez.

1. **Gecikmenin önemli olduğu cihazı kabloyla bağlayın.** Ethernet kablosu, Wi-Fi'nin sıra beklemesini ve tekrarlarını yoldan çıkarır; kablo mümkün değilse modeme yaklaşın.
1. **Hattı ağır yüklemelerden boşaltın.** Bulut yedeklemeleri ve büyük yüklemeler kuyruğu doldurur ve hattaki herkesin gecikmesini artırır. Görüşme sırasında onları duraklatın ya da birçok modemde QoS (Quality of Service, hizmet kalitesi) adıyla geçen trafik önceliği ayarını açın.
1. **Sunucuları kullanıcılarınıza yaklaştırın.** Bir CDN, sitenin kopyalarını ziyaretçilere yakın sunucularda tutar; böylece isteklerin çoğu kısa bir yol gider. Nasıl çalıştığını [CDN yazımızda](/tr/blog/what-is-a-cdn) anlattık.
1. **DNS çözümleyicinizi kontrol edin.** DNS çözümleyici, site adlarını IP adreslerine çeviren sunucudur. Yavaş bir çözümleyici her yeni ad sorgusunu geciktirir; sorgular her sitede yavaşsa başka bir çözümleyici işe yarayabilir.
1. **Gidiş-dönüş sayısını azaltın.** HTTP keep-alive (kalıcı bağlantı), istekleri açık kalan tek bir bağlantı üzerinden art arda gönderir; [RFC 9113](https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc9113) ile tanımlanan HTTP/2 ise birçok isteği aynı anda tek bağlantıdan taşır. Testimizde curl, example.com'u tek bağlantı üzerinden iki kez getirdiğinde ikinci istek DNS, TCP ve TLS adımlarını atladı; bu isteğin ilk baytı 71 ms yerine 21 ms'de geldi.
1. **Sağlayıcınıza kanıt gönderin.** Kabloyla bağlıyken ve hatta başka hiçbir şey çalışmazken de gecikme yüksek kalıyorsa ping ve tracert sonuçlarını destek ekibine gönderin.

## Proxy gecikmeyi nasıl etkiler?

Proxy yola bir durak ekler: isteğiniz önce proxy sunucusuna gider, o da siteyle bağlantıyı açar ve cevabı size aktarır. Eklenen süre en çok çıkış noktasının (sitenin gördüğü proxy adresinin) nerede olduğuna ve bağlantıyı nasıl kullandığınıza bağlıdır.

- **Dolambaçlı değil, yol üstünde bir çıkış seçin.** Her istek sizden proxy'ye, oradan siteye gider ve aynı yoldan geri döner. Sitenin bulunduğu ülkede ya da şehirde bir çıkış son ayağı kısa tutar; üçüncü bir kıtadaki çıkış ise her gidiş-dönüşe iki uzun ayak ekler.
- **Bağlantıları yeniden kullanın.** Proxy üzerinden açılan her yeni HTTPS bağlantısı hazırlığı baştan yapar: proxy'ye bağlantı, siteye tünel ve TLS el sıkışması. Keep-alive ve HTTP/2 bu bedeli bir kez öder; sticky oturum ise aynı çıkışı, 1 ile 60 dakika arasında seçtiğiniz süre boyunca korur.
- **Ev ve mobil hatlarda daha çok dalgalanma bekleyin.** Residential ve mobil çıkışlar gerçek ev ve mobil operatör hatları üzerinde çalıştığı için gecikmeleri, veri merkezlerindeki çıkışlarınkinden daha çok değişir.

Ölçmek için aynı curl komutunu `-x` ile proxy üzerinden çalıştırın ve sonucu doğrudan bağlantıyla karşılaştırın:

```cmd
curl -x http://user:pass@pr.proxynet.io:8000 -o NUL -s -w "connect: %{time_connect}  tls: %{time_appconnect}  first byte: %{time_starttransfer}\n" https://example.com
```

Proxy üzerinden ölçerken "connect" proxy'nin kendisine kurulan bağlantıyı gösterir, "tls" proxy'nin siteye tünel açma süresini de içerir; adı proxy çözdüğü için DNS sorgusu da neredeyse sıfıra iner. Bu anlamları yerel bir test proxy'siyle doğruladık. Gerçek sayılar seçtiğiniz çıkışa bağlıdır; bu yüzden 20'şer ölçümün medyanlarını karşılaştırın.

[Residential Proxy](https://proxynet.io/tr/residential-proxy), çıkış ülkesini ve şehrini seçmenizi sağlar; böylece çıkışı çalıştığınız siteye yakın bir yere koyabilirsiniz.

Bir API'yi tek bir konumdan birkaç dakikada bir kontrol etmek gibi, sabit adreslerden istikrarlı ölçüm gereken işlerde [Datacenter Proxy](https://proxynet.io/tr/datacenter-proxy) uygundur; çıkışları sunucu ağlarında bulunur.

## Gecikme nerede önem taşır?

- **Web sayfaları ve internet mağazaları:** her yeni bağlantı ve sayfanın yüklenmesini bekleten her dosya, sayfa görünmeden önce gidiş-dönüş ekler.
- **Görüntülü ve internet üzerinden sesli görüşmeler:** gecikme insanların birbirinin sözünü kesmesine, jitter sesin kesik kesik gelmesine yol açar.
- **API'ler:** tek bir tıklama bir çağrı zinciri başlatabilir ve bu çağrıların gecikmeleri toplanır.
- **Borsa ekranları:** fiyatın değişmesiyle emrin borsaya ulaşması arasındaki süre.
- **Uzak masaüstleri ve bulut uygulamaları:** her tuş vuruşu bir gidiş-dönüş yapar.
- **Web scraping (veri kazıma) ve izleme:** binlerce istekte her gidiş-dönüşün süresi katlanarak birikir.

## Sık yapılan hatalar

- **Gecikmeyi gidermek için daha hızlı internet paketi almak.** Daha fazla Mbps gecikmeyi nadiren değiştirir; sebep çoğunlukla Wi-Fi, dolu bir hat ya da mesafedir.
- **Tek bir ping'e bakarak karar vermek.** 20 ya da daha fazla ölçüm yapın, medyanı en yavaş değerlerle karşılaştırın.
- **Yanlış sunucuyla test etmek.** Hız testi size yakın bir sunucu seçer; kullandığınız site çok uzakta olabilir.
- **Cevapsız bir ping'i kesinti sanmak.** Bazı sunucular yankı isteklerini yok sayar ama sayfaları yine sunar.

## Karar rehberi

| Ne görüyorsunuz? | Olası sebep | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Wi-Fi'de ping yüksek, kabloda düşük | Wi-Fi | Kablo kullanın ya da modeme yaklaşın |
| Yükleme sırasında gecikme fırlıyor | Dolan kuyruklar (bufferbloat) | Yüklemeyi duraklatın, QoS'u açın |
| Uzaktaki tek bir site yavaş | Mesafe ya da rota | Daha yakın sunucu ya da CDN kullanın |
| İlk ziyaret yavaş, sonrakiler hızlı | DNS ve bağlantı hazırlığı | DNS'i kontrol edin, bağlantıları yeniden kullanın |
| Yalnız proxy üzerinden yavaş | Uzak çıkış, yeni bağlantılar | Siteye yakın çıkış, keep-alive |
| Kabloda da her yerde yüksek gecikme | Sağlayıcınızın ağı | Ping ve tracert sonuçlarını gönderin |

## Sıkça sorulan sorular

### İnternette iyi bir gecikme (ping) değeri kaçtır?

Kullanıma göre değişir. Görüşmeler için ITU-T G.114, uçtan uca tek yönlü gecikme 150 ms'nin altındayken uygulamaların çoğunun neredeyse anlık hissettirdiğini söyler; bunun epey altında kalan bir ping, cihazların payına da yer bırakır. Web sayfaları için Google, 0,8 saniye ya da daha kısa bir ilk bayt süresi (TTFB) önerir. En önemlisi, değeri kendi olağan ölçümlerinizle karşılaştırın.

### Düşük gecikme (low latency) ne demek?

Düşük gecikme, verinin az beklemeyle ulaşması, yani cevapların anında geliyormuş gibi hissettirmesidir. Neyin düşük sayılacağı işe ve mesafeye göre değişir; bir bağlantı bu adı ancak gecikme hem kısa hem istikrarlı olduğunda hak eder.

### Bant genişliğini artırmak gecikmeyi düşürür mü?

Genellikle hayır. Bant genişliği saniyede ne kadar verinin geçebileceğini belirler; gecikme ise mesafeden, yönlendirmeden, kuyruklardan ve sunucudan gelir. İstisna, sık sık dolan bir hattır: orada ek kapasite kuyrukları kısaltır.

### Hız testindeki idle, download ve upload latency ne anlama gelir?

Boşta gecikme (idle latency), test başlamadan önce, hat sakinken ölçülür. İndirme ve yükleme gecikmesi (download ve upload latency) ise test hattı her iki yönde ayrı ayrı doldururken ölçülür. Boştaki değerle yük altındaki değerler arasındaki fark büyükse sebep muhtemelen bufferbloat'tur.

### Wi-Fi'de gecikme neden kablodakinden yüksek?

Wi-Fi ortak bir radyo kanalıdır: cihazlar kanalı sırayla kullanır ve parazit yüzünden kaybolan veri çerçevelerini yeniden gönderir; bu da gecikmeyi hem artırır hem dalgalandırır. Modeme uzaklık, duvarlar ve yoğun komşu ağlar durumu kötüleştirir; kablo bu kısmı yoldan çıkarır.

### Proxy ya da VPN gecikmeyi artırır mı?

Genellikle biraz artırır, çünkü trafik yolda bir durak daha yapar. Çıkış hedefe yakınsa artış küçük kalır, çıkış sizi dolambaçlı bir yola sokuyorsa büyür. Farkı görmek için aynı curl komutunu proxy ya da VPN açıkken ve kapalıyken çalıştırın.

## Özet

Gecikme, verinin yolda beklediği süredir ve genellikle milisaniye cinsinden gidiş-dönüş süresi olarak verilir. Gecikmeye mesafe, yönlendirme, kuyruklar, Wi-Fi ve sunucu yol açar; bant genişliğini artırmak onu gidermez. `ping` ve `curl -w` ile ölçün, tek bir değere değil medyana ve p95'e bakın; gecikmeyi kablo, yakın sunucular ve daha az gidiş-dönüşle düşürün. İstekleriniz belirli bir ülkeden ya da şehirden çıkmak zorundaysa çıkış seçeneklerini [proxy ürünleri sayfamızda](/tr/proxy) karşılaştırabilirsiniz.